mandag 25. september 2017

ترجمەی درخواست ..


ببخشید من این چند روز گرفتار یک بحث برای پالتاک در مورد باصطلاح انتخابات آزاد در ایران و  پیشنهادهای خانم شیرین عبادی و آقای ناصر زرافشان و حمله احتمالی آمریکا به ایران و چگونه می توان از جنگ جلو گیری کرد و همچنین بر رسی تقاضای نماینده یکی از سازمانهای حقوق بشر در کانادا در رابطه با 185 مجاهد سابق که در کمپ رومادی بسر می برند، بودم. بهمین دلیل نتوانستم به نامه تو زودتر پاسخ گویم. فرزند عزیزم اگر این نامه خوب باشد، در نتیجه ابتکار و زحمت خودت است و آن کسانی که در این راه گام برداشته اند، خواهد بود. من با تمام نکاتی که اضافه کرده اید موافقم و آنهائی که با خط سرخ نوشته ام تقریبا درست تر اند و یا آلترناتیوی هستند. بقیه کارها را می گذارم به عهده ی خودتان. منتها فراموش نکن که این آقای رئیس سازمان ملل یک کره ی جنوبی و تا مغز استخوان ضد کمونیست است. آیا به صلاح است که عضویت خودت را در خزب کمونیست بنویسید. اگر اصرار دارید که باشد، بنطر من عضویت در همان کومله کافی است ولی من اختیار را بخودت می گذارم. ما همه می خواهیم که نتیجه مثبت بگیریم و نمی خواهیم همانند گذشته خود را فدای غرور خودمان بکنیم. من در حقیقت زجر می کشم، هنگامی که این جمله خود سانسوری را می نویسم، ولی حتا در باصطلاح پیشرفته ترین سیستمهای جهان انسان برای رسیدن به حق بر حق خود باید دست به خود سانسوری بزند، آیا این را می توان دمکراسی نامید؟ بهر حال رویت را از دور می بوسم و آرزوی موفقیت برایت دارم. خالو گلمرای                       هایدلبرگ 17 دسامبر 2007

خالو گلمراد عزیز با درودهای فراوان
واقعا با خواندن متن ترجمه‌ آنچنان خوشحال شدم که‌ از شادی در پوست خود نمیگنجیدم، واقعا دستت درد نکند، مطمئنا این به‌ عنوان یک سند و منشور حقوقی مردم یارسان رو به‌ جامعه‌ی جهانی باقی خواهد ماند و بدون شک با در دست داشتن چنین سند پر محتوا و جامعی هر یارسانی شریفی میتواند به‌ هر سازمان و جریان حقوق بشر و انساندوستی مراجعه‌ کند و این خواستها را به‌ عنوان خواستهای اساسی مردم یارسان مطالبه‌ نماید. من با خواندن متن متوجه‌ی یک سری کمبود شدم که‌ خودم نیز در متن فارسی تا اندازه‌ای فراموش کرده‌ بودم. من با عرض معذرت در جاههای که‌ احساس کمبود میکنم با توضیح میدهم تا متن تکمیلتر شده‌ و برای انتشار و ارسال آماه‌ شود. بدون شک این متن اولین در نوع خود رو به‌ جامعه‌ی جهانی خواهد بود، بدین دلیل لازم است کامل و جامع باشد.  در ضمن این متن را میتوانیم بصورت یک پتیشن در بیاوریم که‌ هر کس مایل بود با نام خود آن را امضا کند. این متن بایستی به‌ عنوان یک سند ماندگار باقی بماند. من مقداری به‌ متن اضافه‌ کرده‌ام که‌ بصورت آبی نوشته‌ام، که‌ نیازمند تصحیح کردن است.  در بند اول نیز یک جابجایی انجام دادم تا جا برای گنجاندن درخواست داشتن نماینده‌ در سازمان ملل در بند یک باز بشود، چون خیلی از اقلیتهای ملی ومذهبی چون بهاییان بومیان کانادا و غیره‌  در سازامان ملل نماینده‌ ناظر دارند که‌ در صورت لزوم مورد مشورت قرار میگیرند. در این صورت ما نیز میتوانیم چنین درخواستی را بکنیم. در بند ادعای خسارات نیز تنها نبایستی به‌ خسارت جنگ ایران و عراق محدود بماند بلکه‌ به‌ جنگ ایران علیه‌ مردم یارسان، آوارگی، کشتار و خسارات زیست محیطی نیز اشاره‌ بشود. بار دیگر از زحمات شما متشکرم، من هم موافقم که‌ بایستی با ذکر عناوین و القاب به‌ خود سند صورت رسمی داده‌ بشود. و این سند قبل از ارسال به‌ امضاء تعداد بیشتری برسد. بعد از تکمیل اگر لازم باشد در همین یکشنبه‌ من از طریق پالتالک برای گردآوری امضاء در رابطه‌ با آن صحبت خواهم کرد.
شاد و موفق باشید.
ارادتمندتان نوید

On behalf of:
A large nomber of Kurdish Yarsani´s of Iran, Abroad


Postal address:
P.O. Box 120112
69065 Heidelberg
Germany

To:
Secretary General
Ban Ki-moon
United Nations Organization
Plaza
New York   U. S. A.


Dear Mr Ban Ki-moon

We respectfully wish to bring to your attention the suppressed Yarsani people of Iran. Yarsan is also known as Ahl-e Haqq.

This basically Kurdish religious group is one of the oldest minority faith community in the Middle East and Mesopotamia, which after 800 years under Islamic rule and extreme oppression is still alive in Kurdistan. Historically, adherents of the Yarsani faith have undergone two kinds of persecution, first on account of their Kurdish nationality (ethnicity) and second on account of their religion. They do not share the Muslim faith of the Iranian majority and do not therefore belong to the Islamic community. As a consequence, they have not been accorded elementary human rights.

If one attempts to find reasons for and the existence of the Yarsanis as a separate, faith group and the long history of subjugation which they have suffered, it becomes clear that their plight is due to the fact that their faith is not Semitic in origin and is not mentioned in the holy book of Islam, the Qur’an.

Over the eight centuries of its existence the Yarsani faith has been the religion of a big part of Kurds who have been repressed by the Muslim majority community in Iran and the Islamic leadership of the country. The minimum penalty for the innocent Yarsani leaders was death. Since the adherents of the faith were always a national religious minority, they could not cry out for their rights. This is still true today. This means that they have increasingly lost even the most simple rights e.g. the right to study and to learn a technical or academic profession. Unofficially, they are not permitted to live outside their mountain area and not permitted to practise their faith or even build a prayer house.

Since political Islam took hold in Iran in 1979, the oppression of this people in all areas of  their lives has significantly increased. Subsequent to the 1979 Revolution and the progressive Islamization of the country, part of the Yarsani population fled and took refuge in Iraq. (The reason was that Islamic regime of Iran launched a massive military attack against yarsanis in form of bombardment, shelling, and mass killing just after taking over the power in Iran. Result of such attacks was destroying of woods, agriculture, and villages which loctated near by military roads. Economical blocade were imposed, and yarsani people had to provide their basic food and needs through smuggleres over boredres between Iraq and Iran. Many yarsani member were excuted and tortured (by or through) Islamic security forces.)
Because they did not wish to abandon their homeland, however, the majority stayed and continue to suffer at the hands of the regime. Even for low level work, they had to follow Islamic law unless they were prepared to lose their livelihood and their only means of support.

The regime has exploited the weak position of the Yarsanis (and forced them to convert to Islam or to remain (stay) depriving from all basic rights) slowly tries to integrate the people, especially the youth, into mainstream Islamic society. They evidently believed that they would thereby be able to make the religion disappear all together within a few years. However, when the government realised that this was not quite so simple a matter, they proceeded to discharge most of the Yarsani teachers from their positions in the education system, if they suspected that they were still loyal to their faith. Any protest against dismissal resulted in arrest and imprisonment. Even those who have technically become Muslim but are Yarsani in origin have no opportunity to obtain government employment. These are just a few examples of the ongoing oppression of this people group. Furthermore, most Yarsanis do not have the opportunity to attend school. Many run away from their home and parents in the hope that they will somehow find work in the big cities. Most of these now live in urban ghettos. If they do not find work they cannot eat. They therefore go to the mosque to perform the Muslim prayers and will then be given food. If they continue to attend and convert to Islam, they know they will be given a place to live and will find work to support their families. The alternative would be starvation.

Subsequent to certain peaceful moves on the part of the Yarsanis to gain some elementary rights, we have obtained,  unofficially,  a copy of a confidential letter from the office of the Governor of the Province of Kermanshah. We attach this for your information. The letter makes it clear that there is an absolute prohibition on the erection of any prayer house for the Ahl-e Haqq (Yarsanis) in any cities of the Province. One should point out that such places are not only for prayer, but also for meeting, for mourning ceremonies and other traditions of the Yarsani people.

The Ministry of the Interior of the Islamic regime supposed that even a peaceful move on the part of the Yarsani would be a threat to Islam. They therefore intent to put a stop such and close all road (avenues) forward for the Yarsanis. At the same time, they are attempting to promote violence between different faith groups in Iran. This would then provide the regime with a pretext to re-establish ‘peace’ by force and further suppress non-Islamic groups. We know very well, for instance, that the regime used this policy against the Gonbadi-Dervish in Qom and in other Iranian cities. They have used it for a number of years too against the Bahai sect and against other religious minorities in Iran. They now want to do the same with the Yarsanis. As we know, the Yarsanis are peaceful and do not fight, yet they do not enjoy the support of people from other parts of the world.

On behalf of the majority of Yarsani people at home and abroad, we condemn the policies of the Islamic regime and protest very strongly against the suppression of the Yarsanis. The suppression is contrary to internationally recognised human rights and the Geneva Convention on Human Rights.   

We therefore appeal to you as Secretary General of the United Nations to intervene and remind the Islamic regime of its responsibilities. We appeal to you:


  1. to recognize Yarsan as an independent faith which should be registered in all international documents and yarsanis should be given a representative place in United nations as other minorities.

  1. to send a UN delegation to the Yarsani region in Iran. For our part, we are ready to arrange  for professional translators with a knowledge of the faith to accompant the delegation.

  1. to exert pressure to end the religious, cultural and ethnic apartheid in Iran so that young Yarsanis have the opportunity to study and to obtain government employment and should no longer be arrested on account of their different faith.

  1. to help persuade the military personnel used in the suppression of the Yarsani to leave the area and end the murder, imprisonment and persecution of the people. Yarsanis should be permitted to build their prayer houses in all cities where there are adherents of the Yarsani religion, so that these can organize meetings and (to schedule and making appointment for the mourning and othere cermonies in …) arrange times of mourning and other ceremonies in such houses.
            (here I have just moved these sentences from article one)

  1. to make representations to accord the Yarsanis self-determination and allow those young people who were expelled from the university to re-commence their studies.

  1. to encourage the Iranian government to permit the Yarsanis to teach and learn their native language in parallel with the national language of the country and to take responsibility for their own nation (ethnic) and cultural affairs in those areas where the Yarsani are in the majority.

  1. to help ensure that the Yarsanis have a better standard of living, especially with regard to health care and hygiene and furthermore, that any returning refugees are safe.

  1. to lend support to compensation for the damage done by the Iran-Iraq war and imposed war by islamic republic of Iran against yarsanis since 1979 which lead to killing of them, escaping and immigrating many of Yarsanis to other countries. 

  1. to  use your influence to ensure that those Yarsanis who live in and around the cities have a better life and do not have to resort to prostitution, drug dealing or other illegal activities. On other hand being misused by security forces for spying and creating internal disputes to pave way for tribale conflicts.

  1. to assist us in obtaining Yarsani representation in all those organisations established by the regime for religious and ethnic majorities; the Yarsanis should also have a Deputy in Parliament and representation in other government bodies. Here, it should be remembered that over 2.5 million Yarsanis live in Iran

Signed by the following Yarsanis

1.     Dr. Golorad Moradi, Speaker of Cutural Association of the Ahl-e Haqq (Yarsan) Community Abroad and the mamber of  Iranian PEN-boardconcil in Exile
2.     Mr Anvar Moradi member of the boardconcil of Yarsan demokratic movment and  member of Communist party of Iran (komalah)
3.     Mr Barzou Ahmadi   editor in chief of Yarsan news- Magazin (home page)
4.     Mr Ali Ahmadi  old iranian kurdish of Peshmerge Leader of Yarsan´s group in Iraq
5.     …etc










In the name of God
State Emblem of the Islamisc Republic of Iran                                                   
                                                                                         No: 48882/22
Post Stemp 0300 
Provience of Kermanshah                                Date: Mehr, 30th 86 (October 22nd  2007)

Dear City Governors in the Province of Kermanshah

Peace be with you.

With the greatest respect, we enclose Ministry of the Interior Resolution no. 1312/3780, dated 29.06.1386 (September 20th  2007), regarding the suspicious activities of the Ahl-e Haqq sect (Yarsan*) in attempting to re-establish a Jamkhaneh (a place for the performance of religious and cultural ceremonies*). This kind of activitiy has no religious legitimation (Qanoun Sharii) and has no status or support in Islamic law. Any form of  correspondence or the issue of permissions by any of the responsible authorities and organisations should therefore be avoided. Your offices and organisations will be receiving the necessary guidelines and instructions for dealing with this issue.

Signed by Sayed Mustafa Abtahai, Senior  Islamic Shari’a Counsellor for the Province.


Translator’s note: Three separate seals are affixed indicating that the order should be kept confidential



احتراماً به پیوست تعهد نامه شماره 3780/1312 مورخه 29/6/1386 وزارت کشور

در خصوص تحرکات فرقه اهل حـق مبنی بر احداث بنای جمعخانه فاقد هر گونه وجه

قـانـونی شرعـی بوده لـذا از هـر گونه معرفـی نامـه یـا مـکاتبه با ادارات وارگـانها جـداً

خودداری کنید .جهت ملاحظه و دستور اقدام مقتضی ارسال می گردد

تەنز نامەی واڕک ئەڕ دەبیر کل

نامه‌ێه‌ک ئه‌ڕا بان کی مۆن ده‌بیر کۆل سازمان ملل مۆته‌حد.

له‌ ته‌ره‌ف واڕکه‌ل جۆان، یه‌ نان له‌ دۆنیا ناخۆاردگه‌وه‌

جناب ده‌بیر کۆل سازمان ملل مۆته‌حد، سڵام و یاعلی مدد
له‌ ڕۆژگار پڕ له‌ شه‌ڕ وشۆڕ ئیمڕۆژ ئی دۆنیا له‌ شون جه‌نگ سارد، زانم ئیوه‌یچ گرفتای فره‌ێک دیرین، له‌ سودان مۆشکڵ ده‌رفۆر، له‌ خاوه‌ر میانه‌ مۆشکل ئسرائیل وفلسطین و هه‌زار مۆشکل تر. ئه‌ما وه‌ گیان جنابت و ئه‌و سیوڵگه‌لته‌ که‌ نایته‌سه‌ێ بان کۆچک هه‌ر ئیمامێک، گیان ڕه‌سیگه‌سه‌ ده‌ر حه‌ڵقمان. ئیمه‌ واڕکه‌ل جۆان یه‌ نان له‌ی دۆنیا ناخواردگ، وه‌ ته‌ماێ مانگ عه‌سه‌ڵ بیمن، خوشی خۆشیمان بۆی، که‌ له‌ شون پاییز بتوانیم ده‌س نامزه‌داکانمان بگریم، و له‌ی هه‌مکه‌ دانه‌ێ وه‌ جێ ماگ، گه‌نم و گیاه‌ پایزه‌ زگکێک له‌ عه‌زا ده‌رباریم، وه‌ خه‌ێریه‌ت چه‌ند هه‌زار سکه‌ێ به‌هار ئازادی بکه‌نه‌ پشت ئختمان، و ئیمه‌یچ بچیمه‌ ماڵ شوێ تا وه‌ل خه‌سۆێرانه‌ ده‌گیر بۆیمن. وه‌ له‌شون بڕێک خۆشگۆزه‌رانی ئیمه‌یچ بایمه‌ خاکردن، و ئه‌گه‌ر خودا و ماڵ به‌شدارگه‌ل گه‌وره‌ نجات بێه‌ێت بۆیمنه‌ خاون جۆیلک و مناڵ.
ئه‌ڵبه‌ت با له‌ فکرمان نه‌چوت که‌ ئیمه‌ له‌ زامه‌تگه‌ل ئیوه‌ ئه‌ڕا چاره‌ سه‌رکردن هه‌وا و قوفه‌ێ په‌ڵه‌وه‌ر ته‌شه‌کۆر که‌یم. ههر‌چه‌ند زانیم هه‌رماێ هۆیچ ده‌وا و ده‌رمانێک ئه‌ڕا ئه‌و نه‌خوشیه‌ په‌ێا نویگه‌ وه‌لێ ئیمه‌ هه‌ر ساڵ تویش یه‌ جۆر له‌ ژنۆساید بۆیمنه‌وه‌، وه‌ ده‌س مه‌ردمێک که‌ خۆێان له‌ ئیمه‌ بێچاره‌ترن. ئیمسالیج جۆر هه‌ر چێ ساڵه‌ هه‌رچێ که‌ڵه‌شێره‌ که‌ ته‌نیا یه‌ جار قویلانۆین، گیانێان که‌فته‌ خه‌ته‌ر، و گیان خۆت و مناڵت ئا وه‌ختێک ئی نامه‌ ئه‌ڕا جنابتان نۆیسمن، خه‌وه‌رێک له‌ سه‌رنوشتێان نیه‌، به‌ڵام له‌وه‌ مۆتمه‌ئنیم که‌ ئیسه‌ هانا ناو قه‌زگان و خه‌ریکن کۆڵیه‌ن.
به‌ڵی جناب ده‌بیر کۆل، چه‌ن ڕۆژ وه‌ر له‌ ئیسه‌ له‌ کۆنگره‌ێ ئه‌مریکا باس کۆشتار یان وه‌ قه‌وڵ ژنۆساید ئه‌رمه‌نیه‌کان کریا، تۆرکیه‌ زۆرێ وه‌ ئه‌مریکا نه‌شکیا هه‌ڕشه‌ کرده‌گه‌ که‌ حه‌مڵه‌ که‌ێت کوردستان، دۆنیا ویشێت ئێران باێه‌س بۆمب ئه‌تۆم نه‌ێاشتوت، ئه‌ویچ پۆیل ده‌ێته‌ حه‌ماس تا حه‌مڵه‌ به‌که‌ێته‌ فلسطینیه‌کان، یا مه‌لا سه‌در ئه‌ڕا ئیه‌ سه‌رباز ئه‌مریکایی بکوشن، له‌ ناو جه‌رگه‌ێ ئی سه‌ر لێ شێوێایه‌ ئیمه‌یچ ته‌سمیم گردیم ئه‌ڕا جنابت ئی نامه‌ بنۆیسیم، نازانم ئه‌و وه‌خته‌ دواره‌ کی حه‌مڵه‌ که‌ێته‌ کی؟؟ ئه‌ما ده‌رد ئیمه‌ گرانه‌، هه‌رچه‌ند گشت ئازیه‌ت باریم و پڕ ده‌ممان له‌ خۆینه‌، وه‌لێ خۆدا هه‌ڵ ناگرێت، دی ناتوانیم ده‌م خۆمان زیاتر له‌ئیه‌ بوه‌سیم.
ئیمه‌ وه‌ختێک ته‌سمیم گردیم ئی نامه‌ ئه‌ڕا جنابتان بنویسیم، یه‌کی له‌ حازرگه‌ل له‌ کۆنگره‌که‌ پێشنه‌هاد کرد، که‌ ئیمه‌ دیالۆگ بکه‌یم، یا هه‌ر نه‌وت وه‌ل خانم شیرین عه‌بادی قسه‌ به‌که‌یم چوین ئه‌ویچ زاێفه‌ێکه‌ جۆر ئیمه‌، ئه‌ما یه‌ مامر سه‌ره‌ که‌ خۆێ دۆنیا دیگه‌ بۆی فه‌رمایش کرد، مامر تێر که‌ێ له‌ زک خالی مامر ورسگ خه‌روه‌ دێرێت، خانم عه‌بادی درۆسه‌ شکڵی جۆر واڕکه‌، و مه‌غزیچی هین مامره‌، وه‌لێ ئه‌وان ده‌وڵه‌مه‌نن، وه‌ زیاتر هاله‌ فکر، ئسڵام ئه‌زیزا، و له‌وه‌ خراوتر ده‌فاع که‌ێ له‌ تروریسته‌کان گوانتانامۆ. ته‌قریبه‌ن توانیم بۆیشیم خانم عه‌بادی جۆر تانجیک نه‌توانێت خه‌روش بگرێت، مێز که‌ێته‌ بنجکێکا، و خۆێ گوڵ ده‌ێت، که‌ گۆیا حقوق به‌شه‌رێک له‌ ئێران ئه‌زیز پاێماڵ ناوت. له‌وه‌یچه‌ بگۆزه‌ریم خانم عه‌بادی که‌ڵه‌شێر خۆێ دێرێت، و خه‌م ئیمه‌ێ قوڕ وه‌سه‌رێ نیه‌. هه‌ر وه‌خاتر ئیه‌ مه‌جبور بویمن، ئه‌ڕا جنابت نامه‌ بنویسیم وه‌ داوا بکه‌یم که‌ ئه‌گه‌ر ئه‌ڕاتان کریه‌ت یه‌ نمایه‌نده‌ێ سازمان ملل متحد به‌نێرنه‌ ناوچه‌ێ داڵه‌هو، تا له‌ سه‌ر وه‌زعیه‌ت ئیمه‌ مامر و واڕکه‌ل بێوه‌ژن ته‌حقیق بکه‌ن، هه‌ چه‌ن سازمان ملل حازر نه‌ۆی ئه‌ڕا ته‌حقیق له‌ سه‌ر بۆمباران شیمیایی زه‌رده‌ و حه‌ڵه‌بجه‌ ئی کاره‌ به‌که‌ێت، وه‌لێ وه‌تیم چاره‌ نیه‌ به‌شکو جنابتان که‌ فره‌ هاینه‌ فکر باڵنده‌ و په‌ڕه‌نده‌گه‌ل ترا کارێک ئه‌ڕا ئیمه‌یچ بکه‌ین. ئیوه‌ فکر بکه‌ن ئه‌گه‌ر ده‌زیۆران دۆیته‌که‌ێ خوتان ئیسه‌ له‌ قه‌زگان بۆت و بکۆڵێت، چه‌ فکر که‌ین. له‌ زمن ئیه‌، ئیمه‌ حه‌تا قاڵاویچ تانه‌ ده‌ێته‌ لیمان، ویشیت باوک و باوکه‌ وه‌ره‌تان ئه‌ڕا یه‌ ده‌نه‌ گه‌نم، کڵاو چیه‌ سه‌رێ، و له‌ جێ ئیه‌ باڵ بگرێت، و له‌ سه‌ر قوڵه‌ به‌رزه‌کان لانه‌ بکه‌ێت، خۆێ کرده‌ مامر و که‌ڵه‌شێر ماڵی، ئه‌ڕا ئیه‌ کوڵانه‌ ئه‌ڕیان دروست بکه‌ن، ئه‌وانیچ له‌ جێ ئه‌وه‌ خا بکه‌ن، و شه‌و خاونه‌کانێان له‌ خه‌و هه‌ڵ بلسێنن. نازانم ئیه‌ چه‌نێ ڕاسه‌، وه‌لێ ئیمه‌ هه‌م ده‌ر هه‌م له‌ ماڵ دۆژمن دیریم، چیمنه‌ ده‌یشت، ڕوی و چه‌قه‌ڵ، تیه‌یمه‌ ماڵ خاونه‌کانمان، له‌ شون ئه‌وانیچ یه‌ دونیا نه‌خوشی و به‌دبه‌ختی.
جناب ده‌بیر کۆل خوتان زانین ئیمه‌ حه‌تا ئه‌گه‌ر ماڵ و منالیچ درۆس بکه‌یم، خۆمان هۆیچ خه‌ێرێک له‌ڵێان ناوینیم، هه‌ر ئه‌وجۆره‌ هۆیچ که‌س خه‌ێر له‌ مناڵه‌کانێان ناوینێت، چوێن مناڵه‌کانێان یا بۆنه‌ سه‌رباز یان وه‌ خزمه‌تگۆزار یه‌ بڕتر. ئیمه‌یچ کارمان بۆته‌ خاکردن، کڕ که‌فتن، له‌ شونیچێ، کوڕه‌کانمان وه‌ ده‌س مه‌ردم قه‌تڵ و عام بۆن، خۆمانیچ وه‌ختێک له‌ خا بچیموه‌، یه‌شه‌و مه‌ردم که‌ڵمه‌ مشتێ که‌ر سه‌رمان بڕن. ئیسه‌ وه‌ی ده‌رد و گرفتاریوه‌ مایمه‌سوه‌، که‌سیچ نیه‌ بچوته‌ ته‌زاهۆرات ئه‌ڕا ده‌ر سفاره‌ت ئێران یا تۆرکیه‌ له‌ لیمان ده‌فاع بکه‌ێت. له‌ ئاخرگه‌له‌ ژنه‌فتیمه‌ که‌ یه‌ ته‌زاهۆرات له‌ اسلو پایته‌خت نروژ کریاگه‌ که‌ توانیم بویشیم ته‌زاهۆرات ئاخر زه‌مانه‌، چوین له‌ باره‌ێ ئه‌و حه‌ره‌که‌توه‌ چه‌ندین مه‌قاڵه‌ی دۆیرو درێژ نویساوی، فکر که‌م دی مه‌ردم کورد لازم نه‌ێرن هۆیچ کارێک به‌که‌ن، حه‌تا هه‌رچێکێچ له‌یه‌ وه‌ر کریاگه‌، جۆر جمهوری مه‌هاباد و شێخ مه‌حمود مه‌لک و ئه‌وانه،‌ چه‌نه‌ ئی ته‌زاهۆراته‌ ئه‌سه‌ر ئازادیبه‌خش نه‌ێاشتگه‌، به‌ڵام ئیمه‌ بێکه‌سیم، نه‌ کۆمیته‌ مه‌رکه‌زی دیریم به‌ر عه‌له‌ێ خۆمان چشتێک بنویسیت و نه‌ که‌سیچ هه‌س بچوت ته‌زاهۆرات ئه‌ڕا ده‌فاع له‌ حه‌ق و حقوقمان. په‌س ئیمه‌ له‌ خۆدا شک به‌یم و ئیوه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌ڕاتان ئمکان داشت حه‌تمه‌ن یه‌ کارێک بکه‌ن. ئه‌لبه‌ت خۆمان وه‌ل بڕێک له‌ هاوده‌ردکانمان جۆر وه‌راز و خه‌روش و ئیانه‌ مه‌شوه‌رت کردیم، وه‌راز فه‌رمایش کرد، که‌ ئیمه‌ توانیم بچیمه‌ ناوچه‌ێ شنگار، چوۆین برادران یه‌زیدی که‌ڵه‌شێر ناخۆن، ئه‌ما خه‌وه‌ر ڕه‌سی که‌ براداران ئه‌لقائده‌ و ئه‌سار السنه‌ مه‌ردم ئه‌و مه‌نته‌قیچه‌ وه‌ خاک خۆین کیشانه‌، ئه‌ڕا ئیه‌ خۆیان زویتر بچنه‌ به‌هه‌شت، وه‌ل هوریه‌ جوانه‌کان به‌هه‌شت که‌ێف و حاڵ بکه‌ن، و له‌ فازڵاو به‌هشه‌ت که‌ ویشن شه‌راو ئسپانیا وه‌ خه‌وێ ناتێت نوش گیانێان به‌که‌ن. ئیمه‌یچ وه‌تیم ئی پێشنهاد ئاقاێ وه‌رازه‌ وه‌ل جنابتا تاو تۆێ به‌که‌یم بزانیم ئمکان دێرێت که‌مپێک ئه‌ڕامان له‌ شێخان یا شه‌نگار دروست به‌که‌ین، هه‌ر چه‌ند زانیم ئیسه‌ مه‌ردم فره‌ێک کورد یارسانی له‌و دیو هۆیچ شونێک نه‌ێرن له‌ ناوێ ژیان بکه‌ن. ئاقاێ وه‌راز فه‌رمایش کرد، که‌ ئه‌وان هه‌ر‌ زۆی زانستگنه‌ چ خه‌ته‌رێک گیانێان ته‌هدید که‌ێت ئه‌گه‌ر باێت و له‌ داڵه‌هو بوسن، هه‌ر وه‌ی خاتره‌ چینه‌ بۆینه‌سه‌ مێوان سفره‌ێ پڕ له‌ زڕات مه‌ردم لۆڕستان و به‌قیه‌ێ براداران ئسڵامی.  ئه‌ما مۆته‌سفانه‌ ئیسه‌ وه‌زع ئه‌وانیچ فره‌ خاس نیه‌، چۆین مه‌ردم داڵه‌هو نشین و برا لۆڕه‌کان قه‌رداد ئسترداد ئمزا کردگه‌نه‌ که‌ هه‌ر وه‌رازێک بوینن ته‌حویل مه‌نته‌قه‌ێ داله‌‌هوێ بێه‌نوه‌.
ئه‌ڵبه‌ت ئیه‌ مۆشکڵ ئیمه‌ نیه‌، چوین ئاقاێ وه‌راز خۆیان ماشالا زیره‌کن، توانن حه‌ق خۆێان له‌ زه‌وی و مه‌ردم بسه‌نن، به‌ڵام ئیمه‌ هۆێچ له‌ ده‌سمان ناتێت، ته‌نیا ئه‌وه نه‌وت که‌ خاکانمان بشکنیم یاله‌ ده‌یشت کۆلانکه‌  یا له‌ کۆلانه‌ێ ماڵ هاوسا به‌که‌یمه‌ێ تا ئه‌وان له‌ سه‌ر خاکان بۆته‌ جه‌نگێان. وه‌لێ ئیانه‌ هۆیچ کامێ ڕاه‌ حه‌ڵ خاسێک نیه‌ و گشتێ تاقی کریگه‌سوه‌. ته‌نیا ئۆمێدمان ئیوین، خۆمانیچ زانیم ئیوه‌یچ هویچ له‌ ده‌ستان ناتێت، وه‌لێ ئه‌ڕا دڵخۆشی خۆمان ئی نامه‌ ئه‌ڕاتان هه‌ینریم، شایه‌د توانستیم یه‌ ڕۆژ یه‌ عه‌کسێک وه‌ل یه‌کا بگریم ئه‌ڕا یادگاری.

رونوشت به‌: ملکه‌ الیزابت ملکه‌ انگلیس
         ملکه‌ دانمارک خانم نیزانم ناوێ بوه‌خشن
زیاده‌ عرضی نداریم قربان شما کۆمیته‌ێ دفاع له‌ حقوق واڕکه‌ل بێوه‌ژن.


نوید 28.10.2007‌ 

زن و ایین یاری

نقش زن و حقوق او از دیدگاه آئین یاری، نگاهی کوتاه‌ به‌ نوشته‌ی اقای سلطانی فر

مقوله‌ی نقش و حقوق زنان در اکثر جوامع بشری از بغرنجترین و حساسترین موضوعاتی است که‌ ذهن بسیاری را بخود مشغول داشته‌ است. بدین سبب در این اواخر بحثهایی پیرامون این مسئله‌ در سایتهای یارسانی نیز طرح و ابراز شده‌اند که‌ بنوبه‌ی خود جای تقدیر و سپاسگزاری است. یار گرامی آقای سلطانی فر در مقاله‌ی تحت عنوان بالا در واقع تلاش کرده‌اند که‌ نقش زن و حقوق او را از دیدگاه‌ آیین یاری توضیح دهند، و با استفاده‌ از دانش دینی و فرهنگ خود نیز ما را به‌ گذشته‌های دورتری از فلسفه‌ی آیین یاری در رابطه‌ با این موضوع حساس، بازگردانند، ‌ من بسهم خود یکبار دیگر از این یار گرامی تقدیر و کار او را ستایش میکنم. با این امید نیک اندیشان یارسانی با بردباری و متانت بتوانند در ادامه‌ی این بحثها با الهام از فرهنگ متمدن انسانی و یارسانی تلاش کنند، تا ابعاد این موضوع هر چه‌ بیشترآشکار گردد. بدیهی است که‌ با نوشتن یک یا چند مقاله‌ این مسئله‌ حل نمیشود، و کسی هم در انتظار معجزه‌ نیست تا این مسئله‌ بطور کلی در جامعه‌ی یارسان حل و فصل گردد. اما بحث پیرامون آن یک واقعیت است، و ما بعنوان اعضای این جامعه‌ ناگزیریم که‌ در این رابطه‌ نظرات خود را بیان کنیم.
آنچه‌ که‌ من از بحثهای آقای سلطانی فر استنباط کرده‌ام، این است که‌ در واقع نگاه‌ آیین یاری به‌ زن دارای اشتراکات زیادی با دیگر ادیان است، و در دوره‌ کنونی نیز زن بایستی در پشت جم ایستاده‌، و حق نشستن و شرکت در جم را ندارد، در هنگام کلام نیز میتواند آمین بگوید. بدین صورت کاملا مشخص است که‌ برای توجیح مسئله‌ نبایست دست به‌ تحریف زد، بلکه‌ اصول آیینی را همانطور که‌ بوده‌ و هست، بایستی بیان کرد، و در آنجا اختیار زن را بعنوان یک موجود و یک عضو این جامعه برسیمت شناخت تا بتواند‌ خود در مورد نقش خود و رابطه‌اش با این اصول تصمیم بگیرد. چون نمیشود ادعا کرد که‌ زن و مرد در آیین یاری برابرند اما در جم نمیتوانند حضور داشته‌ باشند، یا در مراسم کلام فقط بایستی آمین بگویند.  حالا ما در کدام دوره‌ی دونادون هستیم و در کدام جسم حلول کرده‌ایم مهم نیست مهم آن است که‌ بر اساس منشور حقوق بشر زن با مرد در آیین ما برابر نیست، و اعتراف به‌ این موضوع نه‌ مشکل زیادی برای خود آیین دارد نه‌ برای جامعه‌، زیرا دیگر نقشهای و رل ها زیاد با هم قاطی نمیشوند، و زن و مرد در مورد نقش خود در مراسم آیینی و غیره‌ تصمیم میگیرند. اگر آیین یاری نیز روزی در موقعیتی قرار گرفت تا همچون مسیحیت رفرمهایی بکند آنوقت زن میتواند بگوید که‌ در حال دست یافتن به‌ حقوق برابر خویش بر اساس منشور حقوق بشر است، اما تا آن لحظه‌ حفظ اصول شاید در نظر بعضیها و حتی خود جامعه‌ی زنان بیشتر ارجعیت پیداکند، که‌ این اصل نیز جای ایراد نیست، چون تقبل این امر کاری دواطلبانه‌ است. بعنوان مثال بسیاری از زنان مسلمان و مسیحی با انتخاب پوشش دینی خود در همه‌ جا حاضرند و  داوطلبانه‌ هم این کار را میکنند، و نقش خود را نیز میدانند.  اما در همانحال نیز تعداد زیادی از زنان خود را در جنبشها و سازمانهای زیادی متشکل کرده‌ و بر علیه‌ نقش تبعیض آمیز مذهب خود در جنگ و جدال هستند، در میان زنان و دختران یارسانی نیز کم نیستند که‌ همیشه‌ این سئوال را مطرح میکنند، بنا براین بنظر من جواب این سئوال بایستی به‌ فرد واگذار شود، تا تکلیف خود را با اصولی که‌ با آن مخالف است، روشن کند.
همانگونه‌ حق داشتن اعتقاد دینی حقی قابل احترام است، حق نداشتن آیین و داشتن موضعی انتقادی نسبت به‌ اصول و فروع آن حقی مسلم و قابل دفاع است، بنابراین همانگونه‌ آقای سلطانی فر نوشته‌اند
"لذا با توجه به این اصل هر انسان در طی دوره‌ی شبکه زندگی خود که ممکن است این طی طریق چند صد و یا چند میلیون سال به درازا بکشد ، باید هزار دون مفید انسانی را سپری نموده و سپس در هزار و یکمین آن در ذات حق محو مطلق شود«رسد آدمی به جایی که بجز خدا نبیند» از این هزار دون با توجه به برداشتی که از بیانات کلامی دوره‌های مختلف می‌شود ازجمله سرانجام عابدین‌جاف که مورد تایید و قبول عموم خاندان‌ها میباشد«صفحات 605،601،600،599،598 دیوان گوره ،سید محمد حسینی) نصف آن یعنی پانصد بار در جامه زنان و پانصد بار در جامه مردان بطور متناوب ظاهر می‌شود ، پس طبعاً شخصی که اکنون در جامعه زنان تجلی نموده است در دوره‌هایی از زندگی خود مرد بوده و از حقوق مردان برخوردار بوده است و نیز فردی که اکنون در کالبد مردان زندگی را سپری می نماید ، در دوره‌های از زندگی خود زن بوده و به دلایلی که کلام مشخص نموده است (صفحات 27و28 دیوان گوره ساختن اولین جمخانه در پردیور)نتوانسته‌اند در جم رسمی حضور داشته باشد، ولی می‌تواند در کنار جمهای رسمی جمی جداگانه داشته باشند و در جواب دادن به کلام‌ها و آمین گفتن وگوش فرادادن به صحبتهای جم و سایر مراسم دیگر حضور چشمگیرداشته باشند(صفحات26و27 دیوان گوره ) بگونه‌ای که آئین یاری سهم کردارها را برای خانم‌ها و آقایان مساوی دانسته است و سلطان سهاک همیشه یاران خود را از هر جنسیتی میردان خطاب نموده است این نشانه دیگری از برابری است ." 
اما به‌ گمان من این استدلالهای قبل از آنکه‌ دال بر برابری باشد، نشانه‌ای از یک نابرابری آشکار هستند، چون برای یک دین باور ممکن است، دونادون قابل قبول باشد، و نقش کنونی و حاشیه‌ای زنان را توجیه‌ کند اما برای یک دین ناباور به‌ همان اندازه‌  مبهم و غیرقابل قبول است. چون نقطه‌ تلاقی دیدگاهها نه‌ دونادون بلکه‌ حقوق مسلم و غیرقابل انکاری است، که‌ هم اکنون در جامعه‌ بطور کلی رعایت نمیشود، حقوقی که‌ اساس آن افکار پدرسالارانه‌ و دادن نقش درجه‌ دوم به‌ زن در خانواده‌ است.  بحث شرکت یا عدم شرکت زن در مراسم جم میتواند مورد بحث باشد، اما به‌ عنوان اصول اعتقادی برای جمعی ممکن است قابل تغییر و برای جـمع دیگر غیر قابل تغییر باشد، و این یک امر خصوصی آن گروه‌ یا حمع است، ولی در ترمینولوژی حقوق بشری این مسائل نمیتواند ملاک قرار بگیرند. هدف من نیز از این نوشته‌ ‌ تنها مخالفت صرف با اصول دینی و اعتقادی یاری نیست، بلکه‌ دامن زدن به‌ بحث  پیرامون حقوق برابر زن و مرد در تمام شئون زندگی اجتماعی و سیاسی است. من میدانم با حضور زنان در جم و پیچیدن نواله‌ هم درد را داوا نمیکند، و گره‌ اصلی نیز همچنان ناگشوده‌‌ میماند، اما بهتر شدن  وضعیت عمومی مردم یارسان بطور کلی و درک مشکل زنان بطور اخص امری است ضروری و بایستی به‌ آن در هر فرصت پرداخته‌ شود.ا  حالا به‌ باور آقای سلطانیفر  اگر حضور  چشمگیر زنان در حاشیه‌ برابری قلمداد میشود بحث دیگری است، اما بلافاصله‌ میتوان پرسید آیا بهتر نیست که‌ بگوییم در آیین یاری برای هرکدام از دو جنس مرد و زن در رابطه‌ با جم نقش مشخصی در نظر گرفته‌ شده‌، و هر دو نیز آن را داوطلبانه‌ پذیرفته‌اند..... تا تلاش برای قلمداد کردن آن بعنوان نشانه‌ای از برابری؟  همچنانکه‌ گفتم بحث من دعوا بر سر سهم زنان در اجرای مراسم نذری و غیره‌ نیست، ولی نمیتوان نابرابری را برابری نامید، و برای آن دست توجیه‌ زد. اگر کسی  هم سئوالی مطرح کرد به‌ مرتد و گمراه‌ متهم نمود. باور به‌ دین یک امر کاملا خصوصی است، و بایستی فرد بتواند در کمال آزادی و درایت خود را قانع کند تا بدین یا آیینی بگرود، اما در اکثر ادیان این یک شعار بیش نیست، کودک که‌ بدنیا آمـد اتوماتیک مسلمان، مسیحی و یا یارسانی است. با یک تفاوت که‌ در آیین یاری قبل از شکست جوز سر فرد هنوز نمیواتد خود را عضو کامل جامعه‌ی یارسان بداند که‌ بنوبه‌ی خود امری مثبت است.
با رعایت دستورات کلامی بطور شایسته‌ شاید بتوان دین باوری را معتقد ساخت که‌ نقش خود را واضحتر بشناسد، اما هنوز راهی دراز برای داشتن یک نظام برابر بر اساس معیارهای متعارف بین المللی  در پیش خواهد بود. من در اینجا با آقای سلطانی فر کاملا مواقفقم که‌ بایستی هر دین باوری اصول خود را بخوبی بداند، و رعایت کند، بدون آنکه‌ نا آگاهی او سبب به‌ هم ریختن و آسیب رساندن به‌ وجه‌ی یک آیین همچون آیین یاری بشود. بنظر من مشکل اساسی در اکثر موارد همین ناروشنی و کج فهمی هاست که‌ به‌ اختلافات دامن میزند. اگر یک دین باور بداند به‌ چه‌ باور دارد، آن موقع مشکل نخواهد داشت که‌ دیگران را هم درک کند.  تنها میتواند بگوید که‌ اصول دین من این است که‌ نقش تو به‌ بعنوان زن تعریف شده‌، و بیشتر از آن نغض اصول است، آنجا زن یا مرد میتواند تصمیم بگیرد که‌ چگونه‌ با این آیین رفتار کند. حالا در آیین مسیحیت  انواع فرق درست شده‌، که‌ دلیل اصلی آن تلاش بیهوده‌ برای سازگار کردن دین با خواستهای انسان مدرن است. در حالیکه‌ دنیای امروز  و انسان امروز، مرزی برای خواستها و علائقش هنوز مشخص نیست، و دین هم نمیتواند اینهمه‌ خود را کش بدهد و در همان حال نیز خود را اعتقاد قلمداد کند. پس آیین یاری و امکان وجود آن در حفظ بدون خدشه‌ی اصول اساسی آن است، و بنظر من بایستی در همان شکل اوریجینال خود باقی بماند تا بتوان آن را یک آیین نامید. هرگونه‌ دخل و تصرف و یا تلاش برای مدرن جلوه‌ دادن آن تنها باعث سردرگمی بیشتر میشود.  در هر حال با آرزوی روز و روزگاری خوش برای همه‌ آرزو دارم که‌ هر کس بتواند حول موضوعات مختلف با هم به‌ جدل بپردازند.

نوید 21.12.0

وظایف ما

وظایف ما در قبال شرایط کنونی

بیش از یکسال از شروع بحثهای جدی پیرامون یک تشکل فراگیر یارسانی میگذرد، بحثهایی که‌ هم جداییها را بدنبال داشت هم اختلافنظرها و همفکریها را آشکار نمود. شرایطی که‌ همه‌ را مجبور نمود تا بنحوی خود را درگیر این بحثها بکند، نشان از حساسیت مردم یارسان نسبت به‌ سرنوشتشان در دوره‌های مختلف تاریخی دارد، هر بار بنا به‌ موقعیت و امکانات خود به‌ حوادث و تحوالات پیرامونی واکنش داده‌اند، اما اینبار در مقیاسی وسیعتر به‌ یمن استفاده‌ از امکانات ارتباط جمعی بویژه‌ اینترنت و پالتاک، بحثها از حالت محفلی و عشایری فراتر رفت و بالاخره‌ به‌ وضعیت کنونی رسیدیم که‌ هرکدام تفسیر خود را از آن دارد. اما من تلاش میکنم نظرات خود را حول شرایط موجود توضیح بدهم.
بیست و هفت سال پس از استقرار خونین جمهوری اسلامی و تحمیل این نظام قرون وسطایی بر مردم ایران، سرنوشت بسیار خونباری را نیز به‌ مردم یارسان تحمیل نمود که‌ تنها بخاطر تبعیت از یک آیین مشخص و تعلق به‌ ملت تحت ستم کرد تحمیل گردید. اما در شرایط کنونی قدرتهای بزرگ که‌ قبلا راه‌ استقرار حاکمیت اسلامی را هموار کرده‌ بودند، با حاکمان متحجر شاخ به‌ شاخ شده‌اند، و خطر ادامه‌ی حیات این جانوران را دارند درک میکنند، و این در حالی بود که‌ مردم یارسان علیرغم عقب ماندگیهای و ستمهای فرهنگی از اولین روز حاکمیت به‌ این رژیم اسلامی توهمی نشان ندادند، و قیمت اعتراض خود را نیز با خون و آوارگی پرداخت نمودند. در چنین شرایطی، موقعیتی پیش آمده‌ که‌ مردم یارسان بویژه‌ بخش برونمرزی آن در مقابل وظایفی انسانی  متعددی قرار گرفته‌اند که‌ راه‌ فراری از آنها وجود ندارد. اما چگونه‌ به‌ این مسائل بایستی جواب داد، مشکل عمده‌این است که‌ تا بحال هنوز فرمول درست و قانع کننده‌ای برای آن یافت نشده‌ است. دلیل اصلی نیز بخشا عدم وجود فرهنگ همکاری و دیالوگ به‌معنای واقعی آن است، واز آن بدتر عدم شناخت از مکانیسم کار سیاسی به‌ عنوان یک پروسه‌ی طولانی و ادامه‌ دار است، که‌ بخشی از فعالین را به‌ سمت راه‌ حلهای کوتاه‌ مدت و در همان محفلی سوق داد، و زمینه‌ی اختلافات به‌ شکل زننده‌ای بوجود آمد. اما با تمام عوقب مثبت و منفی تحولات کنونی این واقعیت مشخص شد، که‌ راه‌ دیگری بجز قبول همدیگر و گوش فرادادن به‌ همدیگر برای ایجاد یک پروژه‌ی مشترک وجود ندارد. هیچکدام از طرفین دعوا فرشته‌ نبودند، و نمیتوانند یقه‌ی خود را از گناهی که‌ مرتکب شده‌اند رها کنند، درجه‌ی عبور از خط قرمز و زیرپا گذاشتن تمامی نرمهای شناخته‌ شده‌ی متمدنانه‌ نیز کم نبودند، که‌ بجای خود جای تاسف است، اما هیچکاری نمیشود در حال حاضر انجام داد بغیر از آنکه‌ قبول کرد که‌ هنوز ما دارای چنین افرادی هستیم که‌ اختلاف نظرات را تا این درجه‌ کاهش دهند بدون آنکه‌ جرات آنرا داشته‌ باشند، در یک اطلاعیه‌ و یا حتی یک تماس تلفنی از قربانیان تهمتهای ناروای خود معذرت بخواهند. بهرحال این هم دلیل فقر فرهنگ معذرتخواهی و خودمحوری بیمارگونه‌ای است که‌ غرور کاذب جای منطق و شهامت را گرفته‌ است، و این افراد خود قربانی این سیستم فکریند. اما راه‌ حل چیست، تا بتوان از ادامه‌ی پروسه‌ی مذکور جلوگیری کرد؟
آنچه‌ انجام و ارتکاب چنان اعمالی را توجیه‌ و تشویق میکرده‌ است، عدم اعتقاد به‌ حق و دفاع از حقوق انسانی فرد، بدون توجه‌ به‌ درجه‌ی‌ نزدیکی یا دوری فرد به‌ ما از نظر فکری و حتی وابستگی فامیلی است. در کار سیاسی اساس دفاع از حق و حقوق انسانی جزء لاینفک و سنگ بنای فکری و اعتقادی هر انسان آزادیخواهی است، صرفنظر از آنکه‌ ما در چه‌ درجه‌ای از نزدیکی یا اختلاف با طرفی قرار داریم بایستی روشن کنیم که‌ نمیتوانیم هر توهینی را بپذیریم، و برای خود یک چهارچوب فکری داشته‌ باشیم که‌ مشخص کند که‌ ما در دفاع از حق فرد کجا خواهیم ایستاد، اما متاسفانه‌ این عمل هنوز به‌ فرهگ غالب تبدیل نشده‌، و با چشم پوشی اطرافیان روبرو میشود، این از همان فرهنگ عشایری سرچشمه‌ میگیرد که‌ هنگامیکه‌ یکی از اعضای خانواده‌ با کسی دیگر درگیر میشد، بدون آنکه‌ از حق دفاع شود، به‌ یمن غریزه‌ از همخون و فامیل بدفاع برمیخاستند، حالا نیز همفکر جای فامیل را گرفته‌ و حتی مایه‌ی خشنودی هم میشود که‌ مخالفی را با چنان درجه‌ای از وقاحت مورد حمله‌ قرار داده‌ شود.
بنابراین از همین حالا وظیفه‌ی ماست که‌ در مقابل اهانت و مسموم کردن فرهنگ تولرانت یارسانی از این ببعد ساکت نمانیم، و با دفاع از حقوق افراد مخالف خود در واقع اعتقادمان را به‌ رعایت و دفاع از حقوق انسان به‌ نمایش بگذاریم. دفاع از حق انسان مخالف مقیاسی است که‌ بایستی برای هر کس قابل دفاع باشد، چون دفاع از همفکر کار آسانی است، ولی دفاع از مخالفان فکری و نه‌ دشمنان امری است واجب بر همه‌. برای برانداختن فرهنگ توهین بایستی فرهنگ عمومی اجازه‌ چنین جسارتی را به‌ هیچ فردی ندهد، و هیچ مانعی نیز نباید ما را بسوی قبول چنین فرهنگ متحجر و ناپسندی سوق دهد.
ما همواره‌ میشنویم که‌ بجای پرداختن به‌ بیگانه‌ چرا ما برعلیه‌ همدیگر بیشتر موضع میگیریم؟ اما نباید از این واقعیت چشم پوشید این تنها گناه‌ ما نیست حتی باکتریها نیز در جدالشان با نزدیکترین گونه‌ی ژنتیکی خود بسیار مهارت بیشتری دارند، دلیل آن است که‌ هر دو برای بدست آوردن همان شرایط زیستی قابل دسترس با هم رقابت میکنند، و از امکانات موجود آنطرفتر خبری ندارند، یا حتی الامکان برایشان دسترسی دشوار است.  ما نیز در اقیانوسی شنا نمیکنیم بلکه‌ در جویباری بسیار گل آلود به‌ یمن هزاران سال ظلم و زور و محرومیت در حال شنا هستیم، و همین محدودیتهای تاریخی مداوم ما را از هنر شنا در محیطهای بزرگتر نه‌ تنها محروم ساخته‌ بلکه‌ در اصطحکاک مداومی که‌ باهم داشته‌ایم بیشتر نقاط ضعف و قوت همدیگر را میشناسیم و همین امر شجاعت مارا در مقابل همدیگر افزایش داده‌، و بخاطر عدم شناخت از بیگانه‌ از درگیر شدن با آنها هراس داریم. یکی از دوستان برایم تعریف میکرد که‌ در آبادی ایشان یک سگ گله‌ای‌ وجود داشته‌ که‌ هنگامیکه‌ توسط دیگر سگهای آبادی مورد حمله‌ قرار میگرفته‌، آن هم بعد از فرار از چنگ سگهای مهاجم مستقیما طنابهای اطراف سیاه‌چادر صاحبش را گاز میگرفته‌ و میجویده‌. داستان درگیری خودی با خودی بیشتر به‌ این داستان غم انگیز شباهت دارد. اما بهرحال فکر میکنم که‌ دیگر بایستی سعی بشود بطوری یا بشیوه‌ای دندان از جسم همدیگر برگیریم، و با شناخت مشترکاتمان به‌ دفاع از همدیگر و دفاع از حق عادت کنیم. پس بگذاریم که‌ شناخت ما تنها روی نقاط ضعف همدیگر متمرکز نباشد، بلکه‌ روی نقاط قوت و مشترکات بیشتر مکث کنیم، و حتی هنگامیکه‌ از کسی انتقاد میکنیم با ذکر نقاط قوت ایشان هم از شدت صدمه‌ی وارده‌ به‌ احساسات ایشان یا آنها جلوگیری کنیم. این کار سختی نیست، حتی ارزش انتقاد را نیز بیشتر میکند، و خواننده‌ را نیز بقضاوتی منصفانه‌تر دعوت میکند. تا چه‌ اندازه‌ موفق میشویم نمیدانم، اما بایستی با عبور از فرهنگ مریض کنونی خودمان را یک شتشوی رفتاری و پنداری بدهیم، و با اعتماد بنفس بیشتری برای همکاری تلاش کنیم.
نکته‌ی دیگری که‌ لازم بود به‌ آن اشاره‌ کنم، این است، که‌ برای من یکی، بعداز نشست یوتوبوری مسئله‌ی اختلافات با جدی به‌ توافق باجدی و کار برای تقویت آن جایگزین شده‌ است. من اگر در مقابل و مخالفت با جدی مطالبی هم نوشتم نه‌ تنها پشیمان نیستم بلکه‌ آنرا در خدمت اعتلای آگاهی و حتی مشخص شدن موضع فردی خود میدانم، چون من تا آنجاییک که‌ عقل و وجدانم اجازه‌ بدهد حاضر نخواهم بود از ارزشهایی که‌ به‌ آنها پایبند هستم کوتاه‌ بیایم، البته‌ من هم نه‌ فرشته‌ و نه‌ درویش، اما برای خود خط قرمزی دارم که‌ به‌ یمن شرایط زندگی در این کشور و داشتن تامین کافی لزومی به‌ عبور و یا نقض آنها نمیبینم. در طی تمام مدتی هم که‌ در اختلاف با جدی مینوشتم، در واقع تلاش میکردم که‌ دوستان را متوجه‌ اشتباهاتشان بنمایم، که‌ خوشبختانه‌ به‌ مرور و تلاش طرفین به‌ این نتیجه‌ نیز رسیدیم و لزومی به‌ بازگو کردن یا برگشتن به‌ عقب نمیبینم، با قلبی صاف و آرام تلاش خودم را برای بهتر شدن کار، برنامه‌ و سمتگیریهای سیاسی جدی  ادامه‌ خواهم داد. ولی این بدان معنا نیست که‌ هیچ مخالفتی نخواهم کرد، اما مخالفت دیگر به‌شکل رودرویی دو طیف فکری و تشکیلاتی نخواهد بود، بلکه‌ در چهارچوب تشکل به‌ پیش خواهد رفت. بدینصورت دعواها از بیرون به‌ درون منتقل میشود و بایستی هردو طرف نیز آماده‌ی همکاری و گذشت بیشتر باشند. چون ما هنوز در ابتدای کار هستیم و تا تکامل ما بعنوان یک نیروی سیاسی منسجم، متحد و و منظم راه‌ درازی وجود دارد. از آنجا که‌ ما از نظر فکری و عقیدتی و درجه‌ی آگاهی بدرجات زیادی از هم دیگر تمایز داریم امکان برخورد آراء و عقاید نیز یک امر اجتناب ناپذیر است. با شناخت این واقعیت ما بجای داشتن یک نیروی سیاسی واحد و منسجم با یک جبهه‌ی سیاسی از افراد یک جامعه‌ی محروم ربرو هستیم که‌ حتی افکار، روش زندگی و طرز صحبت کردن را هم از بیرون آموخته‌ایم. بنابراین جای تعجب نخواهد بود که‌ ما افراد تشکیل دهنده‌ی این تشکل بایستی با تحمل بیشتر نسبت به‌ نظرات همدیگر برخورد کنیم و از همه‌ مهمتر قبل از اینکه‌ تلاش کنیم تا مسائل شخصی و دیدگاهای خودمان را تحمیل کنیم، از این واقعیت حرکت کنیم که‌ آیا این دیدگاهها چه‌ نفع یا زیانی برای مردم یارسان، جنبش کردستان و بطور کلی دمکراسیخواهی در ایران دارد. و با ارجعیت دادن به‌ منافع جمعی تلاش کنیم از بزرگ جلوه‌ دادن و نفی اختلافات نظری وغیره‌ خودداری کنیم. چون ذکر زحمات دیگران و ارزش نهادن برای اختلافات به‌ امر حل آنها نیز کمک میکند، و ما در شرایط بهتری در مقابله‌ با‌ مشکلات بیرونی و درونی قرار خواهیم داشت.
هم اکنون که‌ فاز توافق عمومی آغاز شده‌، و ما در مسیر بدون بازگشت از کار جمعی با همدیگر هستیم، جایز نیست، اگر کسی هم تا بحال نتوانسته‌ به‌ همکاری و همیاری عادت کند، شروع بکار شکنی بنماید. بنظر من بااعلام صادقانه‌ی مسائل و طرح آنها در انظار عمومی قضاوت جمعی نکات ضعف و قوت را بیشتر قابل تشخیص مینمایند و راه‌ حل نیز ساده‌تر خواهد بود.
برنامه‌ی تازه‌ی جدی که‌ قرار است توسط هیئت 7 نفره‌ برای پیشنهاد به‌ کنگره‌ دوم باشد، بایستی بروشنی ماهیت و چهارچوبهای حاکم بر جدی را مشخص کند، و برای عموم قابل فهم نماید. جدال بر سر واژه‌ها نبایست اصل محتوایی را تحت الشعاع خود قرار دهد، بدینصورت لازم است که‌ احاد مردم قبل از ورود به‌ سالن کنگره‌ نظرات خود را در مورد برنامه‌ی پیشنهادی اعلام کنند، و حداقل برای هیئت تهیه‌کننده‌ بفرستند. من به‌ هر درجه‌ای از دوری یا نزدیکی با برنامه‌ آینده‌ قرار بگیرم دلیل نمیبینم که‌ برای کار در جدی خود را کنار بکشم، چون با اعتقاد بر اصل دمکراسی و نظر جمعی بایستی بپذیرم که‌ این جمع و نظر اکثریت است که‌ محتوای برنامه‌ را رقم میزنند نه‌ نظرات من به‌ تنهایی.
مسائل دیگری که‌ بنظر من بایستی صورت بگیرد این است که‌ کسانیکه‌ قرار است در کنگره‌ی آتی جدی شرکت کنند، بایستی تا یک ماه‌ قبل از برگزاری کنگره‌ی دوم جدی حق عضویت خود را پرداخت کنند، این اصل شامل اعضا کهنه‌ و جدید میشود، من در جلسه‌ی یوتوبوری نیز پیشنهاد کردم که‌ هر نفر برای پرداخت حق عضویت و پرداخت بخشی از مخارج کنگره‌ مبلغ  500 کرون بپردازند، که‌ البته‌ این یک پیشنهاد است و بس. در رابطه‌ با خود برگزاری کنگره‌ نیز من نظرات و پیشنهادات دیگری دارم که‌ بعدا با هیئت برگزاری کنگره‌ در میان خواهم گذاشت.
تا آنجایی که‌ من فکر میکنم این نکات برای برداشتن قدمهای بعدی ما ضروری هستند، و بایستی هر فرد یارسانی بنوبه‌ی خود تلاش کند که‌ تشکیلات جدی را از آن خود بداند، و برای هرچه‌ باشکوه‌تر برگزار شدن کنگره‌ی دوم تلاش کند.
به‌ امید موفقیت برای همه‌


نوید 21.11.2007

بیاد خالو عزیزمراد مهرابی

یاد و خاطره‌ی زنده‌یاد خاڵو عزیزمراد مهرابی را گرامی بداریم

تاریخ یارسان مملو از اسم و رسم انسانهای بزرگی است، که‌ بدلیل عدم وجود فرهنگ نوشتاری تاثیرات و مبارزات آنها برای نسلهای بعدی اگر ناشناخته‌ نمانده‌ باشند، حتما زوایای زیادی از زندگی این راد مردان تاریخ ما با انقراض نسلی در هاله‌ای از ابهام باقی پیچیده‌ میشود. اما تاریخ و موقعیت فعلی بما حکم میکند که‌  در گردآوری، خاطرات زندگینامه‌ و مبارزات انسانهای بزرگ این جامعه‌ تلاش کنیم، و زحماتی که‌ متحمل شده‌اند راارج نهاده‌ و پاس بداریم. یکی از آن مردان بزرگ تاریخ چند دهه‌ی اخیر یارسان خالو عزیزمراد مهرابی از عشیره‌ی بزرگ بازگیر هستند، که‌ چند سال پیش بدرود حیات گفتند.
 27 سال پیش، وقتی آوارگان مقاومت یارسانی مجبور به‌ زندگی در اردوگاههای پناهندگی در عراق شدند، شادروان خاڵو عزیزمراد را میان سران عشایر دیدم، که‌ در تلاش بودند تا مسیر زندگی آوارگان را بشیوه‌ای تغییر دهند. اما تلاش ریشسفیدان، و رهبران عشایر یارسانی بثمر ننشست  و آنها نتوانستند مسیر تاریخ و سرنوشت تلخی را که‌ در انتظار ما بود تغییر دهند. در خلال کوچ اجباری به‌ بیابانهای جنوب عراق، مردم یارسان نیز به‌ جهنم التاش تبعید شدند، و محکوم به‌ تحمل یکی از تلخترین فاجعه‌های انسانی در سده‌ بیستم گردیدند. قبل از کوچ جنب و جوش یارسانیان برای ایجاد جنبش مقاومت در اردوگاههای دوره‌ و ناحیه‌، و بقیه‌ی جاها که‌ مردم هنوز زندگی چادرنشینی و دامداری را رها نکرده‌ بودند، عشیره‌ و اقوام مرحوم خاڵو عزیزمراد نیز جزء این گروه‌ از آوارگان بودند. اما بدنبال همراهی آنها با جنبش یارسانی که‌ علیه‌ سردار جاف شکل گرفته‌ بود، آنها نیز به‌ اردوگاه‌ التاش فرستاده‌ شدند. در اوج سرگردانی و نبودن هیچ امکان زندگی در آن بیابان ریشسفیدان و سران عشایر مدام در تلاش بودند که‌ وضعیت را برای مردم قابل قبولتر سازند. هنوز این تلاشها به‌ انجام نرسیده‌ بودند که‌ مرگ دلخراش مرحوم کریم عباسی، فعال خستگی ناپذیر یارسانی، و از اعضا هیئت مذاکره‌ کننده‌ با حدکا در هورامان، مردم یارسان را در غم و اندوهی بسیار فروبرد. در گرمای طاقت فرسای بیابانهای جنوب عراق، جنازه‌ی شادروان کریم بر دوش مردم یارسان تا گورستانی در امتداد محل اردوگاه‌ حمل گردید، و در میان غم و اندوه‌ بیکران یارسانیان به‌ خاک سپرده‌ شد. من در آن زمان که‌ مرحوم کریم را در جریان شکل دادن به‌ هسته‌های اولیه‌ جنبش مقاومت میشناختم، برای تقدیر از زحمات و فداکاریهای این فرزند شایسته‌ یارسانی متنی تهیه‌ کردم، و بعد از مراسم خاکسپاری بر سر مزار او برای حاضرین قرائت نمودم. بعد از اتمام متن کسی از دست بر شانه‌ام گذاشت، و باصدایی که‌ با گریه‌ و بغض در گلو در هم آمیخته‌ بود، گفت آفرین پسرم و سپس مرا بغل کرد و بوسید. من در میان بازوان بزرگ او سرم را بر سینه‌اش گذاشتم. هیکل بسیار رعنا و تنومند و مردانه‌ این پیرمرد مرا مجذوب خود کرد، بطوریکه‌ هنوز گرمی آن بغل کردن را میتوانم حس بکنم. بوسه‌ای که‌ بر صورتم زد، و سبیلهای سفید و بسیار زیبایش، صدای رسا و دلنوازش مرا در مقابل یک انسان بزرگ در حالت بهت و عدم تکلم نگه‌ داشته‌ بود. این مرد بزرگ کسی بجز خاڵو عزیزمراد که‌ بعدها به‌ بهترین دوست، و مهربانترین پدر برایم تبدیل شد کسی نبود. صدای رسا، و سخنان شیرین او در وصف شخصیت کریم مرا بیشتر مجذوب نمود، چون من کسی در آن سن و سال از مردم خودمان را نمیشناختم که‌ چنان شیوا و با محتوا در چنین مناسبتی صحبت کند. بهرحال دوستی ما از آنروز ببعد شروع شد، و در هر جمعی من از پشتیبانی و همفکری ایشان برخوردار بودم. شرایط بسیار دشوار زندگی در اردوگاه‌ عرصه‌ی زندگی را بر مردم تنگ کرده‌ بود که‌ طرح بازگشت مرحله‌ای به‌ نماینده‌ی جنبش مقاومت در کردستان داده‌ شد، مرحوم خاڵو عزیزمراد با تمام وجود خود تلاش کرد تا توازنی حفظ بوجود بیاید و تمام یارسانیان بشیوه‌ای در این طرح خود را شریک بدانند. اما بدنبال شکست طرح و ادامه‌ی مبارزات یارسانی من مجبور به‌ انتخاب زندگی پێشمرگایه‌تی شدم، و گاه‌ بیگاه‌ به‌ خاڵو عزیزمراد نامه‌ مینوشتم، و از تغییر و تحولات پیش آمده‌ او را با اطلاع مینمودم، و ایشان نیز مرا در جریان بحثها و روشنگریهایی میگذاشت که‌ در اردوگاه‌ در دفاع از جنبش و مبارزات پیشمه‌رگانه‌ در کردستان انجام میداد. بعد از انحلال جنبش مقاومت من به‌ تشکیلات کومله‌ پیوستم و در آموزشگاه‌ مرکزی در حال فراگیری آموزشهای سیاس و نظامی بودم، که‌ شهید صحبت الله‌ فرزند خاڵو عزیزمراد را که‌ در آموزشگاه‌ حزب دمکرات که‌ دوره‌ کادر درمانی را میگذراند ملاقات کردم، با توجه‌ رابطه‌ی نزدیک که‌ با خانواده‌ی ایشان داشتم، احساس آرامش عجیبی به‌ هردوی ما دست داد، خلاصه‌ او را برای نهار به‌ مقر آموزشگاه‌ دعوت کردم، و بدون توجه‌ بدیگر رفقا، با هم سرگرم صحبت کردن از مراحل آموزشی و تجاربمان بودیم و بدینصورت روابط ما شکل منظمتری بخود گرفت و تا پایان دوره‌ی آموزشی شهید صحبت تقریبا هر هفته‌ همدیگر را ملاقات میکردیم. او پس از پایان دوره‌ به‌ نیروی دالهو حدکا منتقل شد، و من نیز بعد از مدتی به‌ منطقه‌ بازگشتم.  در منطقه‌ نیز شهید بهمن پسر خواهر خاڵو عزیزمراد را نیز ملاقات کردم که‌ از مدتها پیش همدیگر را میشناختیم و رابطه‌ای بسیار صمیمی با هم داشتیم. بهرحال رابطه‌ی بسیار گرم و صمیمانه‌ بود، بطوریکه‌ علیرغم اختلافات حدکا و کومله‌ در آنزمان ما هیچ گاه‌ رابطه‌مان را قطع نکردیم، و حتی بعضی اوقات سهم غذا را میگرفتیم و در کنار چشمه‌ی با هم میخوردیم. بعد از مدتی من بدلیل مشکلات شخصی و خانواده‌گی مجبور به‌ زندگی اردوگانشینی شدم. در این مدت دچار نوعی از احساس تنهایی فکری شدید شده‌ بودم، چون کمتر کسی از دوستانم در اردوگاه‌ محل زندگی من وجود داشتند در این گیرودار، بازهم خاڵو عزیزمراد بدادم رسید و با نامه‌نگاری همصحبتی قابل اعتماد را یافتم.  
خاڵو عزیزمراد با آنکه‌ سن و سالی از او گذشته‌ بود، اما مثل یک نوجوان در خواندن و نوشتن پر انرژی بود، با تما وجود در پی یادگیری در رابطه‌ با مسائل گوناگون و ایدئولوژیهای سیاسی گام بر میداشت، من از بحث و تبادل نظر با او احساس غرور و آرامش میکردم، هر مسافری که‌ از رمادی برمیگشت، نامه‌ای پیچیده‌ در نوار چسب  از خالو عزیزمران برایم میاورد، گویی گرانبهاترین هدیه‌ را برایم فرستاده‌ بود، با عجله‌ با هر وسیله‌ای چسب نامه‌ را پاره‌ میکردم و سپس مشغول خواندن میشدم. نامه‌ها با محتوا و با خطی زیبا و شکسته‌ بسبک قدیم نوشته‌ شده‌ بودند، از هردری سخنی داشت. استدلالها با اشعار شعرای کرد  و فارس همراه‌ بودند، و خواندن هر نامه‌ای برایم چنان دلپذیر بود که‌ گاها چند روز بعد هم دوباره‌آن را مطالعه‌ میکردم. این نامه‌ نگاری نوعی همفکری و اشتراکات فکری در ما ایجاد کرده‌ بود، بطوریکه‌ در اغلب مواقع با بدون صحبت قبلی هم همنظر میبودیم.  افکار انسانی و آزادیخواهانه‌ی پدر سبب شده‌ بود که‌ نه‌ تنها پسر بلکه‌ بسیاری از افراد و اقوام خود خاڵو عزیزمراد به‌ کار پیشمه‌رگایه‌تی روی بیاورند. در آنسالها فشار نظامی رژیم بر نیروی پیشمرگه‌ بسیار سنگین بود، در همه‌ جا تلفات و کشتار پیشمرگه‌ چه‌ در حین عملیات و چه‌ در هنگام عبور از میادین مین  افزایش یافته‌ بود.
در چنین گیروداری بود، که‌ خبر شهادت شهید صحبت الله‌ مهرابی فرزند خاڵو عزیزمراد در همه‌ جا پیچید، و خانواده‌ی اقوام و آشنایان در سوگ و عزا فرو رفتند. بعد از چند روز شیوه‌ن و سوگواری بلاخره‌ جامه‌ی خونین و گلوله‌ خورده‌ صحبت الله‌ همراه‌ با لوازم شخصی اش که‌ تنها یک رادیو با امواج کوتاه‌ و یک جامانه‌ بود بدست ما در اردوگاه‌ ده‌وره‌ رسید. چند از تن سران اردوگاه‌، و افراد با نفوذ یارسانی به‌ احترام خانواده‌ و رسم و رسوم یارسانی که‌ من نیز همراه‌ آنها بودم جامه‌ی آغشته‌ بخون صحبت الله‌ را بطرف اردوگاه‌ رمادی حمل کردیم. روزی بسیار ناگوار، پر از درد و حسرت، بسیار جانکاه‌ بود. چون هرگاه‌ خالو عزیزمراد را ملاقات میکردم، لبخندهای پدرانه‌ی او مرا قوت قلب بیشتری میداد، میهمانوازی و بحثهای بسیار زیبایش، که‌ گاها با شعری یا سرگذشتی همراه‌ بود چنان راحتی را بمن میداد که‌ طبیعت خجولم از یادم میرفت، اما اینبار دیگر از آنگونه‌ استقبالهای پر از شادی انتظاری نمیرفت. بعد از رسیدن به‌ اردوگاه‌ و عبور از در ورودی اردوگاه‌ بطرف خانه‌ح شهید براه‌ افتادیم. مردم زیادی در اطراف خانه‌ی ایشان گروه‌ گروه‌ ایستاده‌ بودند، و انتظار ورود ما را میکشیدند. افراد مسن تر جلو افتادند، و  با استقبال باوکه‌ڕو، براڕو خانواده‌ و خویشاوندان شهید صحبت سکوت شکست شد. با ورود با حیاط هیکل درشت و تنومند خاڵو عه‌زیزمراد در میان مردم براحتی قابل رۆیت بود. سبیلهای سفید، صورت فراخ و چشـمهای بسیار زیبایش در اشک دور میزدند، اما صدای او هنوز مردانه‌ و عادی بنظر میرسید، که‌ از مردم میخواست آرام باشند، گریه‌ نکنند، خواهش میکرد، و دست مردم را میگرفت که‌ بر سر و صورت خود میزدند. در این لحظه‌ی بسیار سخت او همچنان با استقامت و با اراده‌ای تحسین انگیز ایستاده‌ بود. تا اینکه‌ بسته‌ی لباسهای آغشته‌ به‌ خون را به‌ او تحویل دادند. لحظه‌ای به‌ آن نگریست، سپس بسته‌ را بقصد بوسیدن بصورت چسباند،  بدون صدا گریست، اما گویی نیرویی عظیمتر از غم و اندوه‌ به‌ او چیره‌ شد، در حالیکه‌ درد جانکاه‌ از دست دادن صحبت الله‌ او را تا مغز استخوان سوزانده‌ بود، دانه‌های اشک همچون قطرات بارانی سیل آسا از گونه‌هایش فرو میریخت، اما از درد و افتخار، افتخار پدر یک شهید کردستانی بودن را برگزید، با آنکه‌ اشکها سیلاب وار فرود میامدند، نعره‌ زد عزیزان مگر نمیدانید صحبت مرگ در دامن سرزمین مادرش کردستان را بر زندگی در این بیابان ترجیح داد؟ مگر نمیدانید او راهش را خودش داوطلبانه‌ انتخاب کرد؟ آیا این افتخار گریه‌ دارد؟ سپس دوباره‌ لباسهای خونین را بوسید و گفت به‌ مادر صحبت بدهید تا سجده‌ کند. با این همه‌ سال هنوز صدای رسا و پیروزمند او در گوشها طنین افکن است. با سربلندی مرگ فرزندی دلبند را پذیرفت، و سربلند مجمواعه‌ای جوان را که‌ در کنار او ایستاده‌ بودند، و همه‌ از رفقا و هم سن و سالان صحبت الله‌ بودند در بغل گرفت و گفت هرکدام شما صحبت هستید عزیزان صحبت نمیمیرد چون کردستان مردنی نیست. این صحنه‌ی دلخراش همچون صحنه‌ای از یک فیلم غم انگیز با شیوه‌ن و زاری زنانی که‌ مادر صحبت الله‌ را در سوگش همراهی میکردند، تکمیلتر میشد، صدای شیوا و رسای زنانی که‌ با سرودن اشعار حماسی زخم از دست داد صحبت الله‌ چندین باره‌ دردناکتر میکردند، وکمتر کسی بود که‌ بتواند جلو فروغلتیدن اشکی بر گونه‌های خویش بشود.
بهر حال به‌ اصرار خاڵو عزیزمراد و دیگر بازماندگان مردم سوگوار به‌ اطاق پذیرایی رهنمون شدند، و در آنجا از زحمات و همدردیشان با کلمات شیوا و حماسی توسط خاڵو عزیزمراد و دیگر وابستگان قدردانی شد، و بحثهای سیاسی و حماسی برای آسانتر کردن درد از دست رفتن صحبت الله‌ شروع شد. بعد از اینواقع خاڵو عزیزمراد به‌ یک اسطوره‌ برای همه‌ی جوانان و روشنفکران یارسانی و غیر یارسانی تبدیل شد. و نفوذ شگفت انگیزی در میان جوانان داشت. با آنکه‌ به‌ نسلی دیگر تعلق داشت اما مورد اعتماد جوانان بود، با سلطنت طلبان خودی، و ملاهای مغز شسته‌ی اردوگاه‌ نیز دائما در جدال بود، تا به‌ آنها ثابت کند، که‌ راه‌ آزادمنشی در گرو اندیشه‌ت نو است. در این میان نقش بسیار مثبتی در ایجاد پیوندهای دوستی میان مردم و جوانان اهل سنت با مردم یارسانی ایفا نمود. با نفوذی که‌ در بین هواداران حدکا در اردوگاه‌ داشت توانست دهها حادثه‌ی خونین را که‌ با‌ تحریک ملایان بر علیه‌ مردم یارسان تدارک دیده‌ شده‌ بود نقش بر آب کند.  این شخصیت بزرگ و انسانی که‌ جامعه‌ی یارسان در دامن خود پرورده‌ بود، تمام زندگیش را وقف یادگیری، مطالعه‌ و روشنگری و دفاع از حق نموده‌ بود. در هر مجلسی نیز که‌ حضور میافت، سخنش از حق و دررابطه‌ با واقعیاتی بود که‌ دیگران از درک آن عاجز بودند.
بدنبال حمله‌ی صدام به‌ کویت، و وخیمتر شدن اوضاع، شرایط زندگی مردم یارسان نیز دستخوش تغییراتی گردید،‌ فشارهای جانبی ملایان بیشتر شده‌ بود، و از طرفی نیز تلاش برای خروج از عراق به‌ یک خواست عمومی تبدیل شده‌ بود. من که‌ در اردوگاه‌ حله‌ بودم همراه‌ خانواده‌ پس از دست دادن تمام وسائل و مدارکمان در جریان حمله‌ مشترک سپاه‌ پاسداران جهموری اسلامی و شیعیان عراقی به‌ کمپ ما ناچارا به‌ رمادی بازگشتیم. در خانه‌ی یکی از اقوام مستقر شدیم، خاڵو عزیزمراد باز ما را تنها نگذاشت، و با حضور در کنار ما سبب دلگرمی ما گردید. در این گیرودار بود، که‌ در جریان بحثها توافق کردیم بر روی پروژه‌ی مشترک در رابطه‌ با شرایط مردم یارسان در اردوگای کاری انجام بدهیم. پس از بحث و بررسی یک طرح تهیه‌ نمودیم که‌ بر طبق آن سازمانهای سیاسی کردی مردم یارسان را به‌عنوان یک اقلیت دینی میبایستی تائید کنند، تا مردم بتوانند بر این مبنا از طریق یوان و صلیب تقاضای پناهندگی بکنند. بعد از نوشتن و اتمام طرح قرار شد، خاڵو عزیزمراد اول با توجه‌ به‌ رابطه‌اش با دفتر سیاسی حزب دمکرات، آن طرح به‌ امضاء دفترسیاسی حدکا برساند، و سپس من همان طرح را برای امضاء و تایید نزد کومه‌له‌ ببرم. با آنکه‌ از نظر مالی همه‌ در تنگنا بودیم، اما خاڵو عزیزمراد با ریش سفید و حتی تنگدستی راه‌ دفتر سیاسی حدکا را در پیش گرفت، و بعد از 2 هفته‌ طرح بدون امضا را با ناامیدی بازگرداند. حدکا از امضاء طرح سرباز زده‌ بود، اما وعده‌ داده‌ بودند خود مسئله‌ی مردم یارسان را پیگیری کنند. وقتی طرح با وساطت فردی شایسته‌ و با نفوذ چون خالو عزیزمراد بدون امضاء مانده‌ بود، من دیگر اقدام به‌ تحویل آن به‌ کومه‌له‌ نکردم. از آن لحظه‌ برای ما ثابت شد، که‌ هیچ کس بفکر ما نیست اگر خود اینکار را انجام ندهیم. با وخیمتر شدن اوضاع من مجبور شدم به‌ ترکیه‌ فرار کنم، و خالو عزیزمراد را تا چند سال بعد نبینم، اما در هر فرصتی با هم نامه‌نگاریهایمان را ادامه‌ میدادیم. مدتی پس از رسید به‌ نروژ نگذشته‌ بود، که‌ خبر اعدام شهید بهمن را شنیدم. که‌ بسیار مرا اندوهگین نمود، چون او را همچون یک برادر دوست داشتم، و او از اولین دوستان دوره‌ نوجوانی در آوارگی بود، و همچنین کسی بود، که‌ مرا با عشیره‌ی بازگیر  آشنا کرد. عشیره‌ی بازگیر مردمی خونگرم، با ادب و دوست داشتنی هستند، که‌ متاسفانه‌ در جریان مبارزات ملی فرزندان بسیاری را از دست دادند، و متحمل شرایط بسیار سختی گردیدند. بهرحال درد از دست دادن جوانان دیگر بازگیر حتما بر درد و سوگ خاڵو عزیزمراد افزوده‌ است،‌ در نامه‌ای که‌ در جواب تسلیت در رابطه‌ با مرگ شهید بهمن برایش نوشته‌ بودم، میتوانستم دریابم که‌ چگونه‌ زیر بار از دست دادن این همه‌ جوان روح آزاده‌اش آزار دیده‌ است. اما علیرغم همه‌ی این دردهای جانکاه‌ همچنان لبخند بر لب داشت، و سخنان شیرین او در هر مجلسی بحثها را پر محتواتر مینمود. آخرین باریکه‌ بعد از سالها موفق بدیدار او شدم در جریان کنگره‌ی موسس، فدراسیون انجمنهای فرهنگی یارسان در شهر  اسکلیستونا سوئد بود. در جریان بحثها سخنرانی کوتاهی داشت، که‌ در آن ضمن به‌ شکست طرح ما برای دفاع از مردم یارسان در اردوگاه‌ اشاره‌ نمود. در جواب درخواست، مردم برای پذیرفتن یک پست رهبری کننده‌ی فدراسیون با بزرگواری گفت، دیگر پیر شده‌، و حالا نوبه‌ی جوانان است، که‌ آستین بالا بزنند. بعد از تشکیل فدراسیون با هم وداع کردیم، و قرار شد باهم دوباه‌ تماسهایمان را ادامه‌ بدهیم، اما متاسفانه‌ مشکلات زندگی اجازه‌ی اینکار را نداد، و خالو عزیزمراد مهرابی در اوج ناباوری ما را برای همیشه‌ تنها گذاشت. با مرگ او جامعه‌ی یارسان انسانی صلح دوست، روشنفکر و دوست داشتنی را از دست داد. شاید با وجود او ما شاهد این کشمکشها نبودیم. واقعیت این است، که‌ من هنوز نتوانسته‌ام مرگ او را باور کنم، چون فرهنگی که‌ ما به‌ آن اعتقاد داشته‌ باشیم یا نه‌ بما آموخته‌ است تا انسان در تمام مراحل یک سوگواری از کشتن شام تا خاکسپاری شرکت نکند، هفته‌ و چله‌ و نان سال داده‌ نشود، هنوز مرگ کسی برایش قابل هضم نیست، آن هم کسی به‌ بزرگواری و انسانیت شخصیتی همچون شادروان خالو عزیزمراد گرامی.
ای کاش میتوانستم نامه‌های او را حفظ کنم، تا امروز بیاد و تقدیر از زحمات و دوستی با او منتشر کنم. متاسفانه‌ بخش زیادی در جریان فرار و آوارگی همراه‌ تمامی کتاب ونوشته‌هایم از دست رفتند. اما یاد و خاطره‌ی این راد مرد بزرگ تاریخ یارسان هیچگاه‌ از یاد و خاطره‌ام نخواهد رفت. در روزهای بحرانی واقعا جا و مکانش خالی است، و صلح و آرامش یارسانیان مدیون او و انسانها همفکر او هستند.
یاد و خاطره‌اش گرامی باد.


نوید استرالیا. ٢٠٠٧

درخواست از سازمان ملل برای برسمیت شناختن آیین یاری ادیت بوسیلەی دکتر گلمراد مردی

فرزند عزیزم نوید مهربان،
بسیار شادمانم که جامعه یارسان حد اقل در خارج از کشور، فرزندانی مانند تو و برزو و دیگران را دارد. دستت درد نکند و قلمت روان باد برای تهیه این نامه. منتها خوشحال می شدم که قبل از انتشار آن، باهم صحبت می کردیم و جزئیاتی در آن تصحیح می شد و بعد انتشار می دادید. اکنون هم هیچ اشکالی ندارد و باید کاری کرد که جمعی باشد. لذا من پیشنهاد می کنم، اگر امکان دارد، این نامه را با تغییراتی کوچک ترجمه کنیم و آن کسانی که مایل اند (فرق نمی کند از چه گروه و دسته ای هستند، فقط یارسانی و یا هوادار مردم یارسان باشند)، همه آن را امضاء کنیم و ما آن نامه را مستقیم به سازمان ملل با پست سفارشی بفرستیم و یک کپی هم برای سیامک نجفی در کانادا ارسال کنیم که او شخصا آن را به کاپیتورن نمایده سازمان ملل که مقیم کانادا است، بدهد. دلم می خواهد نظر تو و برزو را بدانم. هرچه زودتر مرا در جریان بگذارید. من یک اشتباهات تایپی را در این نامه تصحیح می کنم و یک تغییر کوچک هم در بعضی نکات می دهم (با خط قرمز)


فراخوان برای یک کمپین بین المللی جهت مقابله‌ باسیاستهای رژیم جمهوری اسلای در ایران

به‌ یاران گرامی که‌ در کشورهای مختلف زندگی می کنند، به دنبال اوجگیری وقاحت و سرکوبگری رژیم اسلامی، علیه‌ مردم به‌ اسارت گرفته‌ی یارسان در کردستان و ایران لازم است، که‌ بصورت همزمان با طرح خواستهای زیر یا بیشتر برای یک کمپین ادامه‌دار بین المللی لحظاتی از وقت و نیروی خودمان را وقف ترجمه‌ و ارسال این متن بزبان کشورهای میزبان نموده‌ و از تماسها و روابط فردی و تشکیلاتی خود برای رساندن این پیام به گوش جهانیان تلاش کنیم، من تصور می کنم که‌ این کمپین با داشتن خواستهای مشخص بهتر به‌ نتیجه‌ خواهد رسید. من در این متن تلاش کرده‌ام که‌ خواستهای فوری مردم یارسان را برای جلوگیری از فاجعه‌ی انسانی شبیه به‌ دارفور سودان توسط جان جاویدهای جمهوری اسلامی، فرموله‌ کرده‌ و برای مراجعه‌ و سازمانهای بین المللی ارسال کنیم و همزمان نیز رسانه‌های عمومی را در جریان کار و فعالیتهای خود قرار دهیم. افراد منفرد، گروهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی بایستی هر چه‌ سریع تر حول این خواستها جمع شوند و نیروی خود را برای رساندن این امر مهم  و درخواستها به‌ مقامات ذیصلاح به‌ حرکت در بیاورند.
در ضمن هر کس و گروه‌ و فرد آزاد است که‌ با تغییراتی که‌ لازم می بینند متن فعلی را تکمیل تر و ترجمه‌ی آن را بزبانهای مختلف در اختیار عموم قرار دهند. با آرزوی موفقیت همه مردم یارسان


به:‌ دبیر کل سازمان ملل و تمام سازمانهای مدافع حقوق انسانی

از: طرف جمعی از مردم جامعه‌ی تحت ستم یارسان، کردستان ایران در خارج از کشور


بدینوسیله‌ به‌ اطلاع می رسانیم که‌ جامعه‌ی تحت ستم یارسان که‌ پیرو آیین یاری، از قدیمی ترین ادیان در میزوپتامیا (خاورمیان و بین النهرین) و تنها آیین باقیمانده‌ کردی در کردستان هستند، بطور همزمان از ستم ملی و مذهبی در طول موجودیت خود رنج برده‌اند، و از اساسی ترین حقوق انسانی بطور غیر قابل قبولی محروم مانده‌اند. اگر بخواهیم به‌ ابعاد و ریشه‌های تاریخی این محرومیتها تنها اشاره‌ای گذرا داشته‌ باشیم، می توان دلیل اصلی این ستم را، مضاف بر ستم ملی، پیروی از یک آیین غیر سامی دانست که‌ در قرآن برسیمت شناخته‌ نشده‌است. پیروان اسلام و حاکمان مسلمان در منطقه‌ از زمان علنی شدن مجدد این آیین برای سازمان دادن جامعه‌ی کردی، در هشت سده‌ی پیش تا بحال، به‌ چیزی کمتر از ریختن خون این مردم بیگناه‌ و رهبران دینی و اجتماعی آنها رضایت نداده‌اند. پیروان این آیین از نظر کمی نسبت به‌ پیروان مذاهب حاکم اسلامی در حدی نیستند که‌ بتوانند حتی در معادلات ساده‌ی اجتماعی نیز از حق خود دفاع کنند، و همین موقعیت ضعیف، نه‌ تنها آنها را از زندگی انسانی و دیگر مزایا، همچون حق تحصیل، فراگرفتن فنون علمی و مهارتهای دیگر برای اشتغال، حتی از حق زندگی خارج از کوهستانهای بی حاصل، محروم نموده‌ است. این ستم و شرایط غیر انسانی با قدرتگیری اسلام سیاسی در ایران از اوائل دهه‌ی هشتاد میلادی به‌ اینسو، در ابعادی بسیار گسترده‌ علیه‌ مردم بیدفاع یارسان اعمال گردیده‌ و همزمان تلاش برای محو این مردم در شکل بمباران، دستگیری های گسترده‌، تحمیل آواره‌گی و سوء استفاده‌ از موقعیت زندگی آنها برای گرویدن اجباری به‌ اسلام شیعه‌، تنها بخشهای کوچکی از اقدامات رژیم جمهوری اسلامی ایران در حق مردم یارسان بوده‌ و هست. در کنار این همه‌ بی عدالتیها، محرومیت از نعمت سواد و آموزش، تحمیل زندگی در حاشیه‌ی شهرها در گتوهای (محله های) فقیر نشین و دادن مواد غذایی روزانه‌ در ازاء رفتن به‌ مسجد  و گرویدن به‌ اسلام یا جاسوسی برای رژیم و نیروهای امنیتی آن، سیاستی روتین (جاری) و خزنده‌ بوده‌ که‌ نظام جمهوری اسلامی تا بحال دنبال کرده‌ است. در این اواخر و بدنبال تحرکات سیاسی در منطقه‌ مردم یارسان بعنوان مردمی "مشکوک" مورد توجه‌ نیروهای رژیم قرار گرفته‌، بطوریکه‌  ایجاد جم خانه‌، محلی برای دعا و نیایش و برگزاری مراسم سوگواری و دینی بر اساس دستورالعمل وزارت کشور رژیم نیز بصورت حرکاتی "مشکوک" قلمداد شده‌، و بدین صورت راه‌ برای تحریکات و درگیریهای فرقه‌ای توسط خود رژیم و هوادارن متعصبش هموار گردیده،‌ تا همان بلایایی را که‌ بر سر دراویش گنآبادی، بهائیان و پیروان دیگر ادیان غیر اسلامی آورده‌اند به‌ مرم یارسان نیز تحمیل کنند.  ما ضمن اینکه‌ رژیم جمهوری اسلامی را مسئول هر گونه‌ فاجعه‌ انسانی در منطقه‌  در حق مردم هزاربار محروم شده‌ی یارسان می دانیم چنین اعمالی را نیز قویا محکوم دانسته‌ و آن را خلاف منشور ملل متحد، کنوانسیون ژنف (ژنو)، و کلیه‌ی کنوانسیونهای مربوط به‌ حقوق انسانی و آزادی اندیشه‌ و بیان می دانیم، و بدین صورت تقاضای کمک و دخالت فوری در رابطه‌ با موجودیت مردم یارسان به‌ عنوان یک اقلیت دینی محروم را داریم. ما خواستهای فوری مردم یارسان را برای جلوگیری کردن از تحمیل درگیری، و تحریکات همه‌ جانبه‌ی جمهوری اسلامی و جلوگیری از نسل کشی و فاجعه‌ی انسانی  را بشرح زیر به‌ اطلاعتان میرسانیم و تقاضای اقدام عاجل را داریم.

1.   به‌ رسمیت شناختن آیین یاری به‌ عنوان یک آیین مستقل و ثبت آن در اسناد سازمانها و مجامع بین المللی و اجازه‌ی ایجاد جمخانه و آزادی برگزاری مراسم دینی، فرهنگی همچون سوگواری براساس آداب و سنن یارسانی

2.   اعزام هیئت و یا هیئتهای مختلف به‌ مناطق یارسان نشین در ایران، برای تحقیق درمورد جنایات رژیم، در شرایط فعلی و در طول سه‌ دهه‌ی گذشته‌


3.   رفع آپارتاید دینی و اجتماعی، فرهنگی و ملی در حق مردم یارسان که‌ در شکل محرومیت از حق تحصیل، استخدام در ادارات دولتی، دستگیری و تحمیق مردم یارسان خود را نمایان کرده‌ تا بحال نشان داده‌ است


4.   خروج نیروهای نظامی و امنیتی غیر بومی وابسته‌ به‌ نهادهای سرکوبگر رژیم اسلامی از مناطق یارسان نشین و خاتمه‌ دادن به‌ سیاست کشتار، تحقیر و تطمیع برای گرویدن به‌ آیین اسلام تنها برای داشتن اجازه‌ی یک زندگی خفتبار که‌ خود راه‌ برادر کشی را هموار می سازد

5.   سپردن اداره‌ی امور به‌ خود مردم یارسان، و فراهم کردن امکانات آموزشی برای افرادی که‌ به‌ جرم یارسانی بودن از حق تحصیل در دانشگاهها محروم شده‌اند


6.   اجازه‌ی تدریس به‌ زبان مادری به اقلیتهای ملی و از جمله به‌ مردم یارسان کرد، در مناطقی که از اکثریت برخوردارند، در کنار زبان رسمی کشور

7.   بهبود وضع زندگی مردم، از نظر بهداشتی، خوراک، تهیه‌ی آب آشامیدنی سالم و اجازه‌ دادن به‌ سازمانهای بین المللی برای کمک به‌ مردم تحت ستم یارسان در امور درمانی و آموزشی.


8.   جبران خسارات وارده‌ در اثر جنگ ایران و عراق و آوارگی مردم یارسان در اثر بمباران و کشتار توسط جمهوری اسلامی در سالهای اخیر

9.   ایجاد شرایط بهتر برای یارسانیانی که‌ در اثر فقر، بیکاری و جنگ به‌ حاشیه‌ شهرها رانده‌ شده‌ اند و حالا در گتوهای فقیر نشین بدون هیچ امکاناتی از طرق تحقیر آمیز، چون فحشا، قاچاق و دیگر اعمال ناهنجار اجتماعی به‌ زندگی ادامه‌ می دهند.


10.                 حضور نمایندگان مردم یارسان در ارگانهای دولتی که‌ در رابطه‌ با امور اقلیتهای دینی از جانب خود رژیم تشکیل گردیده‌، و رسیدگی به‌ خواستهای مردم یارسان از طریق این نمایندگان و برخورداری از حق داشتن نماینده‌ در مجلس شورا، و دیگر نهادی دولتی و سیاسی کشور


نوید 05.12.2007