بریندار بۆین غرور حهڵهبی ئابادنشینهکان بمبئی له هند
له شوون ئکران فیلم " زاغه نشین میلیونر" دهنگ ناڕهزایهتی فرهێک بهرز بوێوه، که ههر کهس وه جۆرێک له بارهێ ئی فیلم ساخت ئامریکا و ئنگلیسه له ڕابته وهل ژیان زاغهنشینهکان بمبئی نهزهرات خوێان دهر بڕین. بڕێک وهتن کارگهردان له فهقر و فهلاکهت مهردم حهڵهبی ئاباد هند سوءئستفاده کردهنهس ئهڕا وه دهس هاوردن پۆیل و بردن جایزهێ ئوسکار. ڕاسی ئهوسه نازانم جایزهێ ئۆسکار چهس، بهڵام ههر چهن وهخت یهک جار دوینم بڕێک ژن جوان و پیاگ پیر دهس له ناودهس له بان فهرش قرمز له وارانوهر دوربین خوێان نیشان دهن، و خهبهرنگار یا خاستر بویشیم فزولگهل بێکار دونیای مدیا وه پرسین پرسیارگهل بێ ماناێ و مهفهوم خۆێان مهجلس ئی مهردم بێکار دۆنیاێ وه ئستڵاح هۆنهره گهرم کهن. له شكل و شیوهێ دهس له ناو دهس بوین ژن جوان و پیاگ پیر دیاره که پیاگه دهوڵهمهنده و خانمهکهیچ خۆێ فروشتگه. ههر چهند وه ئستڵاح مۆدل لهباسێان قهراره له ئاینده سهر له فره ژن و پیاگ کهم عهقڵتر بشێونێت، ئهما له شوون یه دونیا قسهێ موفت عنوان بهترین عهکاس، بهترین ژن هۆنهرپێشه، کارگردان و نازانم چه ههر کهس یه جایزهێک دریهته پێان و تا چهن ڕوژ دۆنیاێ ڕوزنامه و تلویز یون پڕه له ئهراجیف و کاویشت کردن. ئیسه کی پویل ئی مهراسم فره پڕ خهرج و زهره دهێت منیش جۆر ئیوه بێ خهوهرم بهڵام زانم فیلم زاغهنشین میلیونر ئهڕا ههفت جایزهێ ئۆسکار نامزد بیهس، ئیهسه کی قراره بۆته زاوا نازانم. وه ههر حاڵ فهقر و فهلاکهت، ژیان و مهرگ ئنسانهکانیچ له ههر کورهێ ئی دۆنیا بویگهسه مهنبهێک ئهڕا ئهو کهسانه که پویل دێرن و دوربین ها دهسێانوه، له ههر چێ دڵیان بتواێت فیلم دروست کهن و مهردمیچ وه سهف نیشن تماشاێ کهن.
کارگهردان مهشهور بوت، بڕێک تویش موشکل تیهن و دهس ئاخریچ گشت فهراموش کریهت. ئهما بایمه سهر ئهسڵ مهتڵهب. ههر ئهو جوره وهتم له بارهێ ئی فیلمه باس گهرم بوی، من زیاتر نهزهر خود زاغهنشینهکان ئهڕام جاڵب بوێ، چوین نه کار من نهقد فیلمه و نه توامیچ بزانم نهقادان چه فهرمایش کهن. زاغهنشینهکان له گشت فرهتر ناڕاحهت بوین چوین پهخش ئی جور فیلمێک لهتمه دهێت له ئفتخار و غرور و حهیسیهت ئهوان.
جا بایم وبزانیم ژێربهناێ ئی غرور و ئفتخاره چهس؟ ههر کهس توانێت تهسهور بکهێت که چهند میلیون ئنسان، نیمه عۆریان هندی، که گهوره و بویچک له یه حهڵهبی ئاباد جهم بوینهس و ماڵ و ماواێان تهنیا چهن تیکه شیروانه و یا پهڵاستیکه که وه مۆعجزه لکیاگنهسه یهکوه. نه له ئاشپهزخانه خهورێک ههس نه حهمام نه توالت. لهیه شیرینتر ئهوهسه که بازێک له ئی وه ئستڵاح مالگهله، دو تهبهقه وه یا سه تهبهقهس. جا فهقهت فهقر زهربدهر 3 بکهن بزانن حاصل زهرب بوته چه. سهره ڕای ئیانه، نه ئاو خواردن وجود دێرێت نه خواردن کافی. تهنیا چشتێک فهرس مهگهز، گازوڵک، سیسهرک و عهنواع و ئهشکاڵ جانهوهگهل خهتهرناکه، که له دهر لۆیت مناڵهکان جهم بۆیگنهس. ئهڕا قهزاێ هاجهت لازم نیه فره دویر بچن تهنیا کافیه بچنه پشت ماڵهکه. ئهڕا قهزاێ حاجهت شهرم و شۆکر لازم نیه، چوین وهخت ئهنجام وهزیفه ههر کهس توانێت سڵام وههواڵ پرسی وهل هاوساکانه بهکهێت که زویتر وه کورکوه دانیشتنه و مۆنتهزرن که ههر چێ دویهشهو نوش گیان کردنهو ههر ماێ ههزم نویگهس تهشریف بارنه دهیشت.
هویچ کهس عهجهله نهێرێت، هویچ کهسیچ نه له بو و بهرامهێ باقیماندهێ ماڵ هاوسا ناڕاحهته و نه تواێتچ خۆێ وهیجۆر قسهگهڵ بێ ماناێک خهریک بکهێت. وهختێک ههر کهس بێ خهێال بوین ئی مهردمه دۆێنێت ناتوانێت نهکهفێته فکر ئهو جۆمڵهێ سادق ههداێته که له وهسف ئسڵام ئاباد پاکستان نویساگهسهێ" "واقعهن ئێرهئسڵام ئاباده چۆین گشت کهس وه پاوه خهریکن مێز کهنه ناو خیاوان". له ژیان زاغه نشینهکانیچ ههر کهس لازم نیه له هویچ کهس بپرسێت یا بترسێت ئهڕا ئهوه چه بتواێت بکهێت. نه دهوڵهت نه سیستمیچ خۆێ وه خاون ئی ئنسانگله ناکهێت و عهوانیچ ئحساس ئحتیاج ناکهن. ئیسه یه بڕ فیلمبردار پویلپهرس خهریکن بڕێک له واقعیات ژیان ئی مهردمه خهنه ڕوی بۆنه بائس ئهوه غرۆر ئی عهزیزگهله بریندار بۆت. بنازم وهی غروره وه ڕاسی.
نوید مارس 2008
له شوون ئکران فیلم " زاغه نشین میلیونر" دهنگ ناڕهزایهتی فرهێک بهرز بوێوه، که ههر کهس وه جۆرێک له بارهێ ئی فیلم ساخت ئامریکا و ئنگلیسه له ڕابته وهل ژیان زاغهنشینهکان بمبئی نهزهرات خوێان دهر بڕین. بڕێک وهتن کارگهردان له فهقر و فهلاکهت مهردم حهڵهبی ئاباد هند سوءئستفاده کردهنهس ئهڕا وه دهس هاوردن پۆیل و بردن جایزهێ ئوسکار. ڕاسی ئهوسه نازانم جایزهێ ئۆسکار چهس، بهڵام ههر چهن وهخت یهک جار دوینم بڕێک ژن جوان و پیاگ پیر دهس له ناودهس له بان فهرش قرمز له وارانوهر دوربین خوێان نیشان دهن، و خهبهرنگار یا خاستر بویشیم فزولگهل بێکار دونیای مدیا وه پرسین پرسیارگهل بێ ماناێ و مهفهوم خۆێان مهجلس ئی مهردم بێکار دۆنیاێ وه ئستڵاح هۆنهره گهرم کهن. له شكل و شیوهێ دهس له ناو دهس بوین ژن جوان و پیاگ پیر دیاره که پیاگه دهوڵهمهنده و خانمهکهیچ خۆێ فروشتگه. ههر چهند وه ئستڵاح مۆدل لهباسێان قهراره له ئاینده سهر له فره ژن و پیاگ کهم عهقڵتر بشێونێت، ئهما له شوون یه دونیا قسهێ موفت عنوان بهترین عهکاس، بهترین ژن هۆنهرپێشه، کارگردان و نازانم چه ههر کهس یه جایزهێک دریهته پێان و تا چهن ڕوژ دۆنیاێ ڕوزنامه و تلویز یون پڕه له ئهراجیف و کاویشت کردن. ئیسه کی پویل ئی مهراسم فره پڕ خهرج و زهره دهێت منیش جۆر ئیوه بێ خهوهرم بهڵام زانم فیلم زاغهنشین میلیونر ئهڕا ههفت جایزهێ ئۆسکار نامزد بیهس، ئیهسه کی قراره بۆته زاوا نازانم. وه ههر حاڵ فهقر و فهلاکهت، ژیان و مهرگ ئنسانهکانیچ له ههر کورهێ ئی دۆنیا بویگهسه مهنبهێک ئهڕا ئهو کهسانه که پویل دێرن و دوربین ها دهسێانوه، له ههر چێ دڵیان بتواێت فیلم دروست کهن و مهردمیچ وه سهف نیشن تماشاێ کهن.
کارگهردان مهشهور بوت، بڕێک تویش موشکل تیهن و دهس ئاخریچ گشت فهراموش کریهت. ئهما بایمه سهر ئهسڵ مهتڵهب. ههر ئهو جوره وهتم له بارهێ ئی فیلمه باس گهرم بوی، من زیاتر نهزهر خود زاغهنشینهکان ئهڕام جاڵب بوێ، چوین نه کار من نهقد فیلمه و نه توامیچ بزانم نهقادان چه فهرمایش کهن. زاغهنشینهکان له گشت فرهتر ناڕاحهت بوین چوین پهخش ئی جور فیلمێک لهتمه دهێت له ئفتخار و غرور و حهیسیهت ئهوان.
جا بایم وبزانیم ژێربهناێ ئی غرور و ئفتخاره چهس؟ ههر کهس توانێت تهسهور بکهێت که چهند میلیون ئنسان، نیمه عۆریان هندی، که گهوره و بویچک له یه حهڵهبی ئاباد جهم بوینهس و ماڵ و ماواێان تهنیا چهن تیکه شیروانه و یا پهڵاستیکه که وه مۆعجزه لکیاگنهسه یهکوه. نه له ئاشپهزخانه خهورێک ههس نه حهمام نه توالت. لهیه شیرینتر ئهوهسه که بازێک له ئی وه ئستڵاح مالگهله، دو تهبهقه وه یا سه تهبهقهس. جا فهقهت فهقر زهربدهر 3 بکهن بزانن حاصل زهرب بوته چه. سهره ڕای ئیانه، نه ئاو خواردن وجود دێرێت نه خواردن کافی. تهنیا چشتێک فهرس مهگهز، گازوڵک، سیسهرک و عهنواع و ئهشکاڵ جانهوهگهل خهتهرناکه، که له دهر لۆیت مناڵهکان جهم بۆیگنهس. ئهڕا قهزاێ هاجهت لازم نیه فره دویر بچن تهنیا کافیه بچنه پشت ماڵهکه. ئهڕا قهزاێ حاجهت شهرم و شۆکر لازم نیه، چوین وهخت ئهنجام وهزیفه ههر کهس توانێت سڵام وههواڵ پرسی وهل هاوساکانه بهکهێت که زویتر وه کورکوه دانیشتنه و مۆنتهزرن که ههر چێ دویهشهو نوش گیان کردنهو ههر ماێ ههزم نویگهس تهشریف بارنه دهیشت.
هویچ کهس عهجهله نهێرێت، هویچ کهسیچ نه له بو و بهرامهێ باقیماندهێ ماڵ هاوسا ناڕاحهته و نه تواێتچ خۆێ وهیجۆر قسهگهڵ بێ ماناێک خهریک بکهێت. وهختێک ههر کهس بێ خهێال بوین ئی مهردمه دۆێنێت ناتوانێت نهکهفێته فکر ئهو جۆمڵهێ سادق ههداێته که له وهسف ئسڵام ئاباد پاکستان نویساگهسهێ" "واقعهن ئێرهئسڵام ئاباده چۆین گشت کهس وه پاوه خهریکن مێز کهنه ناو خیاوان". له ژیان زاغه نشینهکانیچ ههر کهس لازم نیه له هویچ کهس بپرسێت یا بترسێت ئهڕا ئهوه چه بتواێت بکهێت. نه دهوڵهت نه سیستمیچ خۆێ وه خاون ئی ئنسانگله ناکهێت و عهوانیچ ئحساس ئحتیاج ناکهن. ئیسه یه بڕ فیلمبردار پویلپهرس خهریکن بڕێک له واقعیات ژیان ئی مهردمه خهنه ڕوی بۆنه بائس ئهوه غرۆر ئی عهزیزگهله بریندار بۆت. بنازم وهی غروره وه ڕاسی.
نوید مارس 2008
