fredag 14. mai 2010

وه‌ یاد هه‌فت ستاره‌ی خاموش هه‌فت ڕوڵه‌ی ئازیز یارسانی

وه‌ یاد هه‌فت ستاره‌ی خاموش هه‌فت ڕوڵه‌ی ئازیز یارسانی
پێشه‌کی
‌" ئی مه‌تڵه‌به‌ وه‌ مه‌ناسبه‌ت ڕێز گرتن له‌ یاد هه‌فت ڕوڵه‌ی یارسانی ئاماده‌ کریاگه‌س و له‌ مه‌راسم شکودارێک که‌ یاد و ڕێزگرتن ئه‌ ئازیزگه‌ل گیانبه‌ختکردگه‌، که‌ له‌‌ ڕوژ 14. دسامبر له‌ وڵات نروژ وه‌ به‌شداری سه‌دان کورد و نروژی و یارسانی وه‌ شیوه‌ێک جوان و ڕێک و پێک وه‌ ڕێوه‌ چی پیشکه‌ش کریا. ئه‌ما وه‌ پیێشنیارو ئجازه‌ێ بازمانده‌گان و بنه‌مه‌ڵه‌ێ ئه‌و ئازیزگه‌له‌ له‌ سایته‌ یارسانیه‌کان بڵاو کریه‌توه‌ تا زیاتر بتوانیم له‌ ده‌رسه‌ تاڵه‌کان ئی کاره‌ساته‌ دڵته‌زینه‌ ته‌جرۆبه‌ وه‌ربگریم."
یاران، ئازیزان، مێوانه‌ به‌ڕێزه‌کان کوڕ ئیمروژیچمان کوڕێک ماته‌مینه‌، کوڕێک ئه‌ڕا هه‌ڵوه‌راندن ئاه‌ و ئه‌شک خوینیمانه‌، وه‌ یاد هه‌فت ڕوڵه‌ی یارسانی کوچه‌ر و ئاواره‌ له‌ دایک بویگ‌، هه‌فت ڕوڵه‌ له‌ ته‌مه‌نگه‌ل جورواجور ئه‌ما وه‌ هه‌ده‌فێک مۆشته‌رک، هه‌فت ئنسان په‌ڕ‌یوه‌ی وڵات، هه‌فت عاشق ناکام دیدار برا و خوشێک، مناڵ و قه‌وم و که‌س و کار، هه‌فت په‌روانه‌ێ هۆگرێ ئاگری پڕ له‌ تین و ڕوشنایی فه‌زاێ گه‌رم خانواده‌،هه‌فت سکڵێ سۆری ئاته‌شگاێ هه‌مویشه‌ ڕوشن کومه‌ڵگاێ ئاواره‌ له‌ دایک بووی یارسانی، هه‌فت ڕێبواری ڕیگاێ ژیانی ئنسانی. کاره‌ساتی ئه‌م جاره‌مان، یه‌کی له‌ دڵته‌زینترین ڕوداواکانی مێژوی کومه‌ڵگاکه‌مانه‌، که قوربانیه‌کان‌ به‌ ئارامی و بێ جیاوازی به‌ هه‌نگاوێ خوێان به‌ پیری مه‌رگه‌وه‌ چوون و تراژدیایک به‌ به‌رینی ده‌ریاکان به‌ قورسایی کیو و ده‌شته‌کانێان خوڵقاند. سه‌رسواری ئی کاروانه‌ مه‌رگه‌باره،‌میم خزاله‌ بۆێ که‌ وه‌ دڵێک پڕ له‌ ئاگری دیداری ڕوڵه‌ ئازیزه‌کانێ له‌ شوون نیزیک وه‌ سی ساڵ ئاواره‌یی و ده‌روه‌ده‌ری ته‌نیا ئاواته ئنسانیه‌که‌ی له‌ ژێر شه‌پوڵه‌ ترسناکه‌کان ده‌ریای مدیترانه‌ بوینه‌ خه‌ونێک که‌ هه‌رگز وه‌‌ دی نه‌هاتوو. میم خزاڵه‌ و شه‌ریکی ژیانێ مامو کاکه‌ مراد، دویته‌ جوانه‌کانێان هاوڕاهی کردن ئه‌ڕا کنار ده‌ریای مدیته‌رانه‌، نه‌ جور خودا پێ داوه‌کان ئه‌ڕا گه‌شت و گۆزار یا درێژ کیشان له‌ ساحله‌ دڵڕفینه‌کان، به‌ڵکو و ته‌ماێ دیدار براکانێان و ته‌نیا خوشیکه‌ غه‌ریبه‌که‌ێان. ئه‌ما مه‌له‌ێ دۆیته‌ جوانه‌کان میم خزاڵه‌ بۆینه‌ سه‌ماێ مه‌رگێک دڵته‌زنینتر له‌وه‌ که‌ که‌س و کار و کۆمه‌ڵگاکه‌مان بتوانن ته‌نیا و شیوه‌ن و گرین ده‌رک و ئحساسێ بکه‌ن. کاروان ده‌ریاکان ئی جاره‌مان وه‌ مه‌رگ مناڵه‌ خونچیلانه‌که‌ێ قوباد و هاوسه‌رژیانی چه‌ند قات دڵته‌زینتر بۆی، ئه‌و مناڵه‌ پاک و بیگۆناهه‌ جۆر شه‌معێک بێ خه‌وه‌ر له‌ مه‌رگ، زه‌رده‌ خه‌نه‌ێ مناڵیه‌که‌ێ نه‌ له‌ باوه‌ش باوک و دایک به‌ڵکو له‌ دامه‌ن ئه‌مواجی ده‌ریابۆێنه‌‌ هه‌ناسه‌ێ په‌روانه‌ێک و له‌ ناکاو خنکیان. دڵێ پڕ له‌ ئاوات و ئارزوه‌که‌ێ پروێز ئه‌و نه‌و نه‌مامه‌ یارسانیه‌ که‌ لێواوڵیو بۆی له‌ ڕۆیای ژیانێک ئازاد و ئنسانی له‌ کاروانی سه‌ر نه‌که‌وتووی ئی جاره‌مان له‌ لێدان که‌فت، خه‌ون و ئاره‌زو بنه‌ماڵه‌که‌ێ کرده‌ کابووس مه‌رگێک که‌ مێشکی ئۆستخوان وه‌‌ بڵێسه‌ی ئاگرێک حه‌تا حه‌تاێه‌ سۆزنێت.
دیاره‌ ئیه‌ ئه‌وه‌ڵین و ئاخرین کاروانی مه‌رگی ڕوڵه‌ کۆڵۆڵه‌کان جامعه‌ێ یارسان نیه‌. یارسان و یارسانی وه‌ باوه‌ڕه‌ کوردیه‌که‌ێان ئاواره‌ له‌ دایک بویگنه‌ و له‌ دایک بوون، چوین ئیمه‌ ویشیم کوردیم قبله‌مان هه‌ورامانه
‌ده‌شت شاره‌زۆر و به‌رزنجه‌س دایک و نیشتمانه
داڵه‌هو و شاهو پشتیوان و ته‌نیا سه‌نگری نجاتمانه‌
ئیمه‌ باوه‌ڕمان نه‌ وه‌ عه‌ره‌ب و نه‌ وه‌ ئال عوسمانه
ئیمه‌ کورد بیمنه‌س وڵاتمان وڵات کوردانه‌
‌هه‌رچه‌ندکوچ ئه‌وه‌ڵمان له‌ به‌رزه‌نجه‌ تا ئه‌و ده‌س سیروانه
ئه‌ما ئازیزان، ته‌نیا وه‌ یه‌ چاو خشان و مێژۆێ کومه‌ڵگاێ یارسان، و ئاشکه‌را ده‌ر که‌فێت، که‌ ئیمه‌ کومه‌ڵگاێک کوچه‌ر و مه‌هاجر نه‌ ته‌نیا له‌ سه‌ر ئاو و خاک خومان بۆیمنه‌س به‌ڵکو ئیسه‌ له‌ سه‌رتاسه‌ر دۆنیا ڕوڵه‌ یارسانیه‌کان په‌خش و په‌ڵا بۆینه‌س و دۆیر له‌ یار و دیار وه‌ ئاره‌زو ڕۆژێکن که‌ بتوانن جۆر هه‌ر قه‌ومێک له‌و شونه‌ نێشته‌جێ بوون که‌ دڵیان و وه‌ پێ خووشه‌. له‌ حاڵێکدا هه‌ر‌ گیان له‌وه‌رێک له‌ خۆێ زه‌عیفتر نه‌وت ئه‌ڕا خوی مه‌سکه‌ن و مه‌عواێ خۆێ دێرێت. ئه‌ما ئیمه‌ مه‌ردم یارسان له‌ ئه‌وه‌ڵێن ڕوژ سه‌ر هه‌ڵدان ئایین یاری و ده‌فاع له‌ ئایین کوردان تا ئیستا له‌ هه‌ر چه‌شنه‌ ژیان و ئاسایش ئنسانی بێ به‌ش کریایمه‌ و بێ به‌زیه‌نا له‌ لایه‌ن خۆیش و بێگانه‌وه‌ که‌فتیمنه‌سه‌ وه‌ر ڕق و کینه‌ێک بێ پاێان. مێژوی خویناوی مه‌ردم یارسان زیاتر له‌ ده‌وره‌ێ سه‌ر هه‌ڵدان ئسلام سیاسی وه‌ سه‌رده‌مداری کۆمار ئسلامی ئێران، خویناویتر و تاریکتر بویگه‌س. له‌ شوون سه‌قام گرتن نزام ئسلامی یاری و عنوان یه‌ک بیروباوه‌ڕ غه‌ێر ئسلامی که‌فته‌گه‌سه‌ وه‌ر پاکتاو و نابودی نه‌قشه‌مه‌ند رژیم کۆماری ئسلامی. هه‌ر ئه‌ڕا ته‌کمیل کردن ته‌رح ئه‌سیمیلاسیون و نابودی ته‌فکۆر ئنسانی و سولحدوستانه‌ێ یارسانیه‌کان، رژیم مه‌رکه‌زی ئێران له‌ ئه‌نجام هویچ جناێه‌تێک ده‌س نه‌ پارێزاگه. وه‌ بۆمباران، مۆحاسره‌ێ ئقتسادی، درۆس کردن جه‌نگ داخڵی له‌ کوردستان، بێ سه‌رو شون کردن که‌ڵه‌پیاوان یارسانی، ئعێدام ‌ و ئاواره‌ کردن، رژیم ئسلامی ته‌لاش خۆێ کردگه‌ تا بتوانێت هویه‌ت ئنسان یارسانی له‌ مه‌نته‌قه‌ وه‌ ته‌ور کۆلی بسڕێتوه‌. له‌ نه‌تیجه‌ێ ئی سیاسه‌تگه‌ل زد ئنسانیه‌ نزیک وه‌ سی ساڵه‌ ئنسان یارسانی په‌ڕاوازه‌ێ هه‌نده‌رانن، و له‌ بن هه‌ر دار و به‌ردێک کوردستان ئه‌گه‌ر خۆین یارسانیک نه‌رژیاوت ئه‌ما ئه‌سر و گرینێان وه‌ گوش دار و به‌رد ڕه‌سیگه‌. له‌ دامنه‌کان قه‌ندیل مناڵ و ئافره‌ت یارسانی وه‌ خاتر هه‌ڵاتن له‌ ده‌س ڕژیم گیانێان وه‌ دڵته‌زینترین شیوه‌ له‌ ده‌س دان، له‌ بیاوانه‌کان عه‌ره‌بستان یارسانی ناخوشترین شه‌رایت ژیان ته‌جرۆبه‌ کردن. له‌ شوون ته‌حوڵات ساڵ نه‌ود میلادی کومه‌ڵگاێ یارسان مه‌جبور بوی دیسان دۆیرترین ڕێگا بگرێته‌ وه‌ر و سه‌ر له‌ وڵاته‌کان ئۆروپایی و ئه‌مریکا و ئوسترالیا ده‌ر بارێت. کوچ له‌ دوای کوچ، و ده‌روه‌ده‌ری بێ حه‌د و مه‌رز، بنه‌واێ پێکه‌وه‌ ژیان فره‌ بنامه‌ڵه‌ی یارسانی هه‌ڵته‌کان، و هه‌زاران ئنسان ئه‌ڕا دیدار دوباره‌ و ده‌س هاوردن ژیانێک ئنسانی وه‌ هه‌نگاوه‌کان خۆێان چینه‌ پیری مه‌رگوه‌، چوین ده‌رد دوری یاران و عه‌زیزان ژیان له‌ مه‌ر‌گ ئه‌ڕاێان که‌م ئه‌رزشتر کردگه‌س. کاروان مه‌رگ ئیجاره‌یچمان ته‌نیا له‌ نه‌تیجه‌ێ دونیاێک ده‌رد و ڕه‌نج په‌نگ خۆاردو بوێ که‌ بنه‌ماڵه‌ یارسانیه‌کان شه‌و و ڕوژێان وه‌ پێوه‌ حه‌رام کریاوی. ئه‌گه‌ر تماشای ته‌رکیب و شکڵ کاروانه‌ شهیده‌که‌مان بکه‌یم دوینیم له‌ مناڵێک ساوا تا کوڕ و دویت جوان تا داڵک وه‌ته‌مه‌نا چیگ و باوک ڕیش سفێد، سه‌رنوشت خوێان ده‌نه‌ ده‌س مه‌وج ده‌ریا تا بتوانن شاێه‌د دیدار دویری ئه‌زیزه‌کانێان ئیتر ته‌نیا ئاواتێان نه‌وت. قه‌وم یه‌هود ته‌نیا له‌ ڕود نیل و سه‌حراێ سینا گۆزه‌ر که‌ن تا له‌ ده‌س فرعون ڕزگارێان بۆت، ئه‌ما ئیمه‌ له‌ سیروان په‌ڕیمنوه‌ تا له‌ ده‌س عه‌ره‌ب په‌رست ده‌ر‌ پچێم، دۆباره‌ له‌ ئه‌ڵوه‌ند و سیروان و فرات و دجله‌ په‌ڕیمنوه‌ تا ژیانمان له‌ ده‌س قه‌مه‌ کیشه‌کان شاه‌عباس و ئیمام عه‌لی ڕزگار بکه‌یم. له‌ سه‌حراکان عه‌ره‌بستان که‌ بوینه‌ گوڕێ به‌ کومڵێ ئه‌نفال کراوه‌ کورده‌کان ناچار بویمن ڕوی وه‌ هه‌ر وڵاتێک فه‌رار بکه‌یم. ئه‌ما وه‌ داخه‌وه‌ گویا ئه‌ویچ کافی نه‌و‌ی وه‌ باێه‌س ئیجاره‌ داڵک و خویشک و براکان و ڕوڵه‌کانمان بێه‌مه‌ ده‌س ئه‌مواج ده‌ریاکان مدیته‌رانه‌ و له‌و په‌ڕ بێ ده‌سه‌ڵاتی وه‌ دڵه‌خۆرپه‌وه‌ چاوه‌ڕی خه‌وه‌ر مه‌رگ یا په‌ڕینه‌وه‌ێان بکه‌یم. چاوه‌ڕێکردن ئیجاره‌مان، بویه‌ کابووس مه‌رگ و هه‌فت عزیزمان هاواره‌کانێان وه‌ که‌س نه‌ڕه‌سی و مێژوی خۆیناوی کۆمه‌ڵگاکه‌مان سه‌فه‌ێک ڕه‌ش و ناخوشتر له‌ هه‌مۆیشه‌ وه‌ پێ ئزافه‌ کریا. مێژویک که‌ نیشان دا ‌ ته‌بیعه‌تیش له‌ سه‌حرا گرتگه‌ تا شاخ و ده‌ریا گشت چینه‌ پاڵ دۆژمنان یارسانی کورد تا پروسه‌ێ فه‌وتان و قڕانمان خێراتر بکه‌ن. کاره‌سات ئی جاره‌ نیشان دا که‌ یارسانی چ ژن بۆت چ پیاو چ گه‌نج بۆت چ لاو وه‌ حه‌تا له‌‌ گۆڵ پێچێکچدا ئاواره‌ و خۆراک مه‌رگ و نابودین‌. ئه‌ما وه‌ سه‌ر ته‌مام ئی نه‌هامه‌تیگه‌لوه‌ ئیمه‌ هه‌رماێ ده‌سمان ها له‌ ناو ده‌س یه‌ک، و شانمان ئاماده‌ێ هه‌ڵ گرتن خه‌م په‌ژاره‌ێ مۆ‌شته‌رکمانه‌. ئیمه‌ بڕیار دایمه‌ له‌ کاتی ڕوداوی ئاوا دیسان بتوانیم ئه‌سر و داخ و که‌سه‌رمان تێکه‌ڵ وه‌یه‌ک بکه‌یم وه‌ نه‌ێارانمان بویشیم ئیمه‌ ڕوڵه‌ێ ئاگریم، و ئاو ده‌ریا و خاک و خوڵ سه‌حرا و چوڵی شاخه‌کان زه‌مانێک توانن وه‌ سه‌رمانه‌ زاڵ بون که‌ ئیمه‌ بویمنه‌ خۆڵه‌میش، تازه‌ ئه‌و جار ئاماده‌ی سه‌فه‌ریم له‌ سه‌ر شنه‌ێ باڵه‌ نه‌رمه‌کان واێ شه‌ماڵ و خاک و خؤڵی له‌شی سوزیاگمان ڕه‌سنیمه‌ داڵه‌هو و به‌رزه‌نجه‌ و هه‌ورامان و گشت کوردستان.
ئه‌ما ئازیزان هه‌ر ڕوداوێک ده‌رس و په‌ێامێکی هه‌س که‌ ئیمه‌ بایم و له‌ شون سڕینه‌وه‌ێ فرمێسکه‌ خۆیناویه‌کانمان وه‌ چه‌و وازتر بڕوانیمه‌ پێانه‌ و لێان ته‌جرۆبه‌ فێر بویم. په‌ێام ئه‌سڵێ ئی کاره‌ساته‌ و ئی کاروان مه‌رگباره‌ ئه‌وه‌سه‌ ئازیزان با هاوار بکه‌یم وڵات شیرین و جوانه‌، وه‌ خاتر ڕه‌سین وه‌ یه‌کتر با زیاتر سه‌بور بویمن وه‌ پاێ خومان نه‌چیمه‌ پیری مه‌رگه‌وه‌. نه‌یاران ئیمه‌ ئاره‌زۆێان نه‌مان و نابودیمانه‌، و ئیمه‌یچ خۆمان وه‌ ده‌س خۆمان خه‌ریک خنکاندن خۆمانین. با بزانیم که‌ ئیجۆر کاره‌ساتێک فره‌یچ دۆیر له‌ ئنتزار نه‌ۆی، ئه‌ما ئازیزه‌کانمان‌ وه‌ خاتر فه‌رار له‌ جه‌هنم ئاواره‌گی و فه‌رار له‌ نزام زد به‌شه‌ر جمهوری ئسلامی خۆێان ختسنه‌ خه‌ته‌ر مه‌رگ، خوشبه‌ختانه‌ بڕیكیان نجاتێان بوۆی و ئیسه‌ له‌ گوشه‌ێ غه‌ریبی ژیانێک پڕ له‌ ئازار وه‌ سه‌ر به‌ن. لێره‌ ئیمه‌ ناوت هویچ که‌س و هویچ نێروێک غه‌ێر له‌ جهموری ئسلامی ئێران وه‌ مۆسبه‌ب ئی کاره‌ساته‌ بزانیم وه‌ یه‌کوه‌ هه‌وڵ بێه‌یم تا بتوانیم وه‌ر وه‌ فه‌وتان ئازیزگه‌ل فره‌تر بگریم.
ڕوحێان شاد و سوپاس له‌ هاوده‌ردی گشتتان.