مێوانگهل عهزیز یاران و دوستان بنهماڵهێ مهرحوم مامو سڵێمان، له توێل زندهگی فره فاکتور ههس که ئنسانهکان له دهور یهک جهم کهێت، تا بتوانن له خهم و پهژاره یا شادی یهکتر بهشدار بون. ئیمرۆژ ئیمه ئهڕا ڕێز گردن له یاد مهرحوم مامو سڵێمان، یهکی له کهڵهپیاوهکان مردم یارسان له دوهر یهک جهم بۆیمنهس.ههرچهند کۆڕ ئیمروژمان ماتهمینه، و ئیسه تهنیا خاترات و قسه خوشهکان ماموسڵێمان ئهڕامان وه جێ ماگهس، ئهما له فکرمان نهچوت ههر کهس بهش و حاڵ خۆێ داستانێک، خاترهێک له مهرحوم مامؤ سڵێمان دێرێت و یا ژنهفتگه. وه ههر حاڵ ئهڕا دهرک کردن ڕیشه و علهت ئاواره بوین ههزاران ئنسان یارسانی جۆر مامۆ سڵێمان لازمه ئاوڕێک له مێژو و وهسهرهاتهکان مهردم یارسان و ئایین یاری له کوردستان بێهێموه، تا بزانیم مهگهر پهێروهی له ئایین یارسانی چ گۆناهێ گهورهێکه که وه درێژاێێ تاریخ مهجودیهت ئی مهردمه نهسڵ دهر نهسڵ ئاواره بۆن، عۆمرێان له شون دهرد و ڕهنج فرهێک جۆر شهمعێک له توفان له گوشه و کنار دونیا خاموش بۆت.
مهردم یارسان یهکی له ئهقلیهته ئاوارهکان کوردستانه که له ئهوڵێن روژ ئعلام مهوجودیهتوه نه تهنیا له لاێهن برا عهرهب پهرسهکانوه ناچار وه تهرک بهرزهنجه شوون له دایک بوین سوڵتان ئسحاق دانهر و ڕابهر مردم یارسانی کریان بهڵکو له تهمام دهوران ژیانێان کهفتنه وهر نائێنسانترین ڕهفتار له ژێر ههر بههانه و ئێراد گردنێکا. تهبعیز و فشار، جهنگ و وێرانی، مهوداێ ژیان ئنسانی له مردم کورد یارسانی وه شیوهێک زهفت کردگهس، که هیچ مێژو نویس با وجدانێک ناتوانێت و ئاسانی له کنارێ ڕهد بوتو ههناسهێک له خفهت ههڵ نهکیشێت. پهێروان یهک ئاینن کوردی، تهنیا وهخاتر جیاوازی فکر و ئهندیشه مهجبور بۆن جۆر قهوم یههود ژیان له سهر شان لهی شاخ ئهڕا ئهو شاخ، لهی دوڵ ئهڕا ئهو دوڵ و له شوون هاتن جمهوری ئسلامیش لهی وڵات ئهڕا ئهو وڵات دوێری له وڵات و کهس و کار له گوشهی غهریبی وه حسرهت و ناخوشی ژیانێان بوهنه سهر. ئیمڕوژ مهرگ مامو سڵێمان له دهور یهک جممان کهێت وه له ههمان حاڵا، وه پیمان یادآوهری کهێت که کهسمان له دهس سهرنوشتێک که کونه پهرهستی ئهڕامان وه ئهرمهغان هاوردگهسهێ قۆتاری نهیریم. تهنیا ڕێگهێ نجاتمان قهبول کردن یهکتر و تهڵاش ئهڕا پێکهوه ژیان ئاشتێانهس، تا نهسڵهکانتر وه سهرنوشت ئیمه دوچار نهون، و ئنسانه مهحبوبهکان مردم یارسانی جۆر مامۆ سڵێمان و دهها ڕوڵهێتر ئی مهردمه له گوشه و کنار ئی دونیا بتوانن له باوش خاک و نیشتمان خۆێان ئارام بگرن. ئهما ئهڕا بایهس مامو سڵێمان خاک دانمارک بوته نسیوێ، و ئارهزوه ئنسانیهکانێ وهل خوێا بوێته ژێر خاک؟ ئهڕا جواو ئی پرسیاره لازمه کورتهێک له ژیان مامو سڵێمان ئهو جوره من ژنهفتگمهسهێ یا خوم شاهێدی بویگمه ئهڕاتان بازگو بکهم.
هویچ کهس نا توانێت له قانون تهبیعهت سهرپێچی بکهێت و سهرنوشت و زندهگی خوێ ئهوجوره خوێ تواێت ڕهقهم بێهێت وه شون خهو و ئارهزوهکانێا بچوت. مامو سڵێمان کهسێک بوێ که له تهمام ژیان سهرپێچی له ههر قانون و یاساێک کرد که ژیان ئهڕا یه ئنسان عادی موشهخهسێ کهێت. له ناو کومهڵگاێ یارسان کهڵه پیاو و ئنسان ئازاد فره ههڵکهفتگه و ههر کهس وه شیوهێ خوێ تهعسیر کردگنهسه سهر مێژوێ پڕ له دهرد و ڕهنج ئی مهردمه. مامو سڵێمان یهکی لهو کهڵه پیاوگهله بوێ که وه تهمام وجود له تهمام ژیان خوێا سههر ئهڕا هویچ موشکڵێک شوڕ نهکرد، وه زندهگی خوێ دهس دا قومارگهڵێک خهتهرناک. بڕێک له موشكڵاته که یهقهێ مامو سڵێمان گردن، نهخوازراو بین.
مهرحوم مامو سڵێمان کهسێک نهترس، شوجاع و قسه خوش و ڕاستویش بوێ، وه قسه خوشهکانێ ههر مهجلسێک توانست بڕازنێتوه و دڵ پڕ له داخ دوس و ئاشنا وه قسه خوشهکانێ شاد بهکهێت.
ماموسڵێمان له زهمان حکومهت شاه، ودهلێل موشكلات تراژدیک عشایری مهجبور بۆی جۆر یاخی ساڵگهل فرهێک له پهناهێ دار و کوچک و مهڕ و مهغارهکان داڵهو ژیان پڕ له چهرمهسهری خوێ دوێر له بنهماڵه تێ پهڕ بکهێت. ئهما و فهرمان ڕههبهری مردم یارسان خۆێ تهسلیم حکومهت شاه کرد تا بتوانێت له چوارچو قانون له خوێ دفاع بکهێت. ڕوژنامهکان ئهو سهردهمه له سهر تیتر خوێان مامو سڵێمان جۆر " گورگ کوهستان" ناودێر کردن. ئهما ماموسڵێمان تهنیا قوربانی یه سیستم عهشاێری پڕ له نازانین و دویاکهفتگی بوێ، که ههم خوێ و ههم قوربانیهکان ئهو تراژدیه جۆر یهک بێ گۆناه بوین. وه ههر حاڵ له شون ڕوخان ڕژیم مامو سڵێمان له زندان ئازاد کریا و دهخاڵهت رههبهری مردم یارسان وه شیوهێ عهشاێری ڕێگای ئاشتی و برایی فهراهم کریا و مامو سڵێمان ژیان ئاسایی خوێ شروع کردوه، ئهما ئی دهورانه فره تویل نهکیشا چوین رژیم ئسلامی له ئهوهڵێن ڕوژ وجودێوه تهسمیم داشت مهردم یارسان نابوت بکهێت.
مامو سڵێمان و باقی سهران عشاێر مردم یارسان دهس دانه مقاومهت له موقابڵ ڕژیم ئسڵامی و له نهتیجهێ ئی مقاومهت و موبارزه ناچار کریان وڵات وه جێ بیلن و ئاوارهێ ههندهران بون. له خڵاڵ دهرگیری و مقاومهت وه دژ و ڕژیم ئسڵامی مامو سڵێمان چهند جار وه سهختی بریندار بوێ، وه چهندین جار له چهند قهدهمی مهرگ خوێ نجات دا. له خڵاڵ ژیان ئاوارهگی مامو سڵێمان تویش نهخوشی شهکهر هاتو و ژیانی وه تهور جدی کهفته مهترسی، ئهما مهرحوم مامو سڵێمان هویچ وهخت مل ئهڕا نهخوشی شوڕ نهکرد، له قسهێ خوش و دڵ خوشکهرهکان خوێ واز ناورد. له ناخوشترین لهحزهکان ژیاندا، ماموسڵێمان توانست خوشترین قسه و باس بخولقةنێت. به سهرهاته پڕ له تاڵێ و ناخوشیهکانی خوێ کرده جوانترین داستانی پڕ له خوشی و مهزاق که وهجورێک ههر وه سهرهاتێک ئهڕا ههمویشه توانێت پهند و ئهرندهرزێک بۆت و له ههر کوڕ ومهجلسێک باسێ بکریهت. وه قهوڵ عهزیز نهسین نویسهر تهنز نویس تورک" ههمو کیمیاگهرانی عاڵهم نهیانتوانی سهنگ بهکهن به زێر، بهڵام من توانیم دهرد و ڕهنج ئنسان بهکهم قاقاێ پێکهنین و پیشکهش و جههانیان بکهم" ئهگهر چێ مامو سڵێمان نهخواندهوار بوێ و دهرهفهت ئهوه نهێاشت وه سهرهاته تاڵهکهن خوێ بنویسێت ئهما ئهو مهرحومه توانست گشت ناخوشیهکان بکهێته قاقای پێکهنین و ژیان پڕ بکهێته له شادی.
له شون جهنگ دووم له مهنتهقه خاوهرمیان مامو سڵێمان و بنهماڵه له شوون چهندی ساڵ دهروهدهری دیسان ئاواره بوێن له مهرز ئوهردون و ئهراق له ناخوشترین شهرایت چاوهڕێ ڕهسین وه ژیانێک ئنسانی له وڵاتێک ئارام مانوه . له کات ئاوارهیی و بێ دهرهفهتی نهخوشیهکهێ مامو سڵێمان شهدیدتر بوی وه جورێک سهراسهر وجودێ گردوه، و حهێاتیترین ئورگانهکان بهدهنێ جۆر کولیه و چهوهکانێ ئهڕا ههمویشه له کار کهفتن. له شوون وهرگیریان له لایهن وڵاتی دانمارک جۆر پهنابهر سیاسی، ماموسڵێمان کهفته نهخوشخانه وچهندین عهمڵ جڕاحی ئهڕا خاستر کردن ژیانێ رؤژانهێ ئهنجام دریا بهڵام وهداخهوه هویچ کام موهفهق نوین. ئهما ماموسڵێمان سهره ڕاێ ئهو موشكڵاته هویچ وهخت له قسهێ خوش و نهقتهێ شیرین واز ناورد، و ههمویشه وهت نهخوشی چه؟؟؟ کی نهخوشه؟؟ ئهما مهرگ و نهخوشیهکهێ مامو سڵێمان کوشندهتر و خهتهرناکتر لهوه بوین که هویچ کهس بتوانێت له موقابڵێ مقاومهتێک لهو زیاتر بکهێت، و یجوره دڵ پڕ له دهرد و ئارهزو مامو سڵێمان ئهڕا ههمویشه له لێ دان کهفت. ئارهزوو دیدار مناڵ و کهسو کاره ئاوارهکانێ له چوار گوشهی دونیا له ئوسترالیا تا انگلیس و کانادا وهل مهرگ له ناکاو مامو سڵێمان نه تهنیا وه دی نههاتن بهڵکو بوینه داخ و کهسهرێکی فرهتر ئهڕا برا وکهس وکار و حهتا کوڕهزا دویهتهرزاکانێ، که ههرکام خهو ئهوه دین یهجاریش بۆت له باوش ئی باوهێ قسه خوش و ناوداره خوێان بوینن.
گشتمان زانیم که ژیان ئاوارهگی دهسهڵات دیداریشمان وهل یهکا حهتا له کات وهخت خاکسپاری مهحدود کردگهسوه، ئهما یاد و خاترهێ مامو سڵێمان ئهڕا گشت عهزیزه، و لهدهس چین ئهو کهڵه پیاوه ناودار و نهترسه، کتاو خانهێک له تهجروبهێ تاڵ و شیرین له دهس مهردم یارسان و تایبهت مهردم قهڵخانی چوت. مامو سڵێمان سهمبوڵ نهترسی، قسه خوشی و دڵ پاکی بوێ، ههر کهس تهنیا یه جار له نزیکوه ئهو مهرحومه بناسێت هویچ وهخت سیما و قسه خوشهکان و مهرهبانی ئهو له فکرێ ناچووت. من جور کهسێک له له مناڵێوه وهل ژیان وه سهرهاتهکان مامو سڵێمان کهم تا کۆت ئاشنام وهزیفهێ خوم زانستم تا ئی چهند خهته ئهڕا ڕێز گرتن له یاد و خاترهکان مامو سڵێمان پێشکهش بکهم تا بتوانیم یاد و خاترهێ نهسڵێک له ئنسان یارسانی زێندو ڕابگریم که وه دهرد و ڕهنج خوێان ئیمه ڕهساننه ئیمڕوژ. مهردم یارسان موجودیهتێان مهدیون مامو سڵێمان و کهسانێک فهداکار جۆر ئهون. وه ئۆمێدوارم که ههرکهس له کهڵه پیاوه یارسانیهکان خاترهێک دێرێت بتوانێت ئهڕا سهبت له تاریخ بنویسێتهێ تا نهسڵ ئایهنده لهیه زیاتر له خوێ ئحساس بێگانه بوێن نهکهن.
له خاتمه، داخ و کهسهر خوم له مهرگ له ناکاو ماموسڵێمان وه نویسان ئی یادمانه دربڕم، ئۆمێدوارم بازماندهگان مامو سڵێمان بتوانن میراس راس ویشێ و فهداکاری ئهو پیاوه خوشهویسته فهراموش نهکهن. مامو سڵێمان تهنیا له کیس یه بنامهڵه نهچیگه و مهردم یارسان ڕوڵهێک ئازیز و ئازا له دهس دان. یاد و خاترهێ مامو سڵێمان نامرێت و ههمویشه ئازیز و زیندووه.
04.11.2008
